Fréttir og sögur af íslenskum veitingastöðum, börum og brugghúsum – afmælin, opnanirnar, fólkið sem heldur ljósunum kveiktum og staðirnir sem við höfum misst.
Vínþjónn ársins á Íslandi var í hópi 66 fremstu vínþjóna heims sem kepptu í Lissabon fyrr í mánuðinum.
Heimsmeistaramót vínþjóna, ASI Best Sommelier of the World 2026, fór fram í Lissabon í Portúgal dagana 11.–17. október á vegum Alþjóðasamtaka vínþjóna (ASI). Keppendur voru 66, hver frá sínu landi, og fyrir Íslands hönd keppti Oddný Ingólfsdóttir.
Oddný vann sér sætið í júní þegar hún sigraði í keppninni Vínþjónn ársins 2026 á Hilton í Reykjavík. Þar þurftu keppendur að þreyta skriflegt próf, blindsmakka, þekkja sterkt vín, umhella, bera fram kampavín, para vín við mat og leiðrétta vínlista – allt á ensku.
Úrslitin fóru fram 16. október í Coliseu dos Recreios í Lissabon. Heimsmeistari varð Norðmaðurinn Nikolai Haram Svorte, Pascaline Lepeltier frá Frakklandi varð önnur og Wataru Iwata frá Japan þriðji – góður árangur fyrir Norðurlöndin á ári þegar Norðurlandamót vínþjóna var einmitt haldið í Reykjavík.
Vínþjónasamtök Íslands hafa óskað Oddnýju til hamingju með að hafa staðið fyrir Íslands hönd á stærsta sviði greinarinnar. Næst þegar þú pantar vínflösku í Reykjavík er ekki ólíklegt að sá sem mælir með henni hafi lagt mikla vinnu í að kunna sitt fag.
Tveir matreiðslunemar af Hótel Geysi og tveir framreiðslunemar af Kol og Grand Hótel Reykjavík keppa fyrir Íslands hönd þegar Norræna nemakeppnin verður haldin á Akureyri í vor.
Forkeppni Norrænu nemakeppninnar fór fram laugardaginn 17. október í Hótel- og matvælaskólanum í Menntaskólanum í Kópavogi, að því er Klúbbur matreiðslumeistara greinir frá. Þetta var einstaklingskeppni sem hófst á skriflegum prófum í báðum greinum áður en kom að verklegum þrautum.
Matreiðslunemarnir elduðu aðalrétt og eftirrétt. Í aðalréttinum var leynikarfa með skötusel í aðalhlutverki og í eftirréttinn átti að nota 64% Valrhona-súkkulaði, peru og mascarpone. Framreiðslunemarnir voru prófaðir í drykkjablöndun, eldsteikingu (flambé), borðlagningu fyrir fjóra, vínpörun, umhellingu og skrautlegum servíettubrotum.
Í matreiðslu komust áfram Alexander Brynjarsson og Aron Elvar Bjarkason, báðir á Hótel Geysi, og í framreiðslu Dagný Mist Teitsdóttir Holdø á Kol og Agla Árnadóttir á Grand Hótel Reykjavík. Meðal dómara var Úlfar Finnbjörnsson matreiðslumeistari, sem keppti sjálfur þegar Ísland tók fyrst þátt í norrænu keppninni árið 1987.
Úrslitakeppnin verður 15.–16. apríl 2027 í Verkmenntaskólanum á Akureyri. Þar keppa matreiðslunemarnir saman sem eitt lið og framreiðslunemarnir sem annað, á móti liðum frá hinum Norðurlöndunum. Kol við Skólavörðustíg er á Matur & drykkur kortinu okkar.
Pétur Kolka með sigurlaunin fyrir framan íslenska fánann í Macau. · 📷 Barþjónaklúbbur Íslands
Barþjónaklúbbur Íslands sendi níu manna hóp á heimsmeistaramót barþjóna í Macau í vikunni – og fyrsti íslenski sigurinn kom strax á fyrsta degi.
Heimsmeistaramót IBA í kokteilagerð og ársþing Alþjóðasamtaka barþjóna fara fram í Macau dagana 19.–24. október, á 75 ára afmælisári samtakanna. Tveir keppendur keppa fyrir Íslands hönd með hóp frá Barþjónaklúbbi Íslands sér við hlið.
Þann 20. október vann Pétur Hafsteinn Kolka Úlfsson, barþjónn á OTO við Hverfisgötu, sinn riðil í klassíska flokknum á Lotus Prestige Cup – alþjóðlegri keppni þar sem kínverska kornbrennivínið baijiu er í aðalhlutverki og þemað var „Oriental Fusion“. Hann fékk nær fullt hús stiga fyrir tækni og fagmennsku, þótt hann hefði skorið sig við að undirbúa skrautið. Pétur varð í öðru sæti á Íslandsmótinu í kokteilagerð í apríl með drykkinn Atomic Joe.
Leó Snæfeld Pálsson á Jungle, ríkjandi Íslandsmeistari, keppti 21. október í kaffikokteilaflokki heimsmeistaramótsins með drykkinn Button-Down. Úrslit og verðlaunaafhending eru 23. október – við bætum niðurstöðunum hér við um leið og þær liggja fyrir.
Langar þig að smakka það sem þessir barþjónar gera heima? Bæði OTO og Jungle eru á Matur & drykkur kortinu okkar.
Lóla, veitingastaður matreiðslumeistarans Sigurðar Laufdal á horni Tryggvagötu, hefur átt viðburðaríkt fyrsta ár: eini nýi íslenski staðurinn í Michelin-handbókinni fyrir Norðurlönd 2026 og besti nýi barinn á Bartenders' Choice Awards í Stokkhólmi.
Sigurður hefur eldað þar sem kröfurnar eru mestar – meðal annars á Geranium í Kaupmannahöfn, þriggja stjörnu stað sem oft er talinn í hópi bestu veitingastaða heims. Með Lólu fór hann viljandi í hina áttina: afslappaðan og aðgengilegan veitingastað með raunverulegan metnað, og hann hefur sagt að einmitt þess vegna eigi viðurkenning Michelin svo vel við staðinn.
Matseðillinn hallar sér að Ítalíu en tekur útúrdúra víða um heim – crudo með sikileyskri sítrónu og kapers, heimagert pasta á borð við agnolotti með gráðosti og peru eða humartortellini með sítrónugrasi og taílenskri basilíku, og pistasíu-tiramisu í lokin. Einnig er boðið upp á fastan matseðil, og í salnum leynist lítill einkabíósalur sem hægt er að bóka fyrir viðburði.
Í mars var barinn valinn besti nýi barinn á norrænu Bartenders' Choice-verðlaununum, þar sem íslenskir barþjónar unnu til nokkurra verðlauna. Komdu í kvöldmat – eða bara í kokteil á barnum.
Laugarás Lagoon opnaði dyr sínar 15. október 2025 – og um leið Ylja, veitingastaður sem matreiðslumeistarinn Gísli Matt stýrir. Ári síðar er Ylja orðin ein af ástæðunum til að hægja á sér á leiðinni milli Geysis og Reykjavíkur.
Lónið er við Hvítárbrú í Laugarási, í um klukkustundar og tuttugu mínútna akstursfjarlægð frá Reykjavík. Íslenskir fjárfestar byggðu það og með því urðu til um fimmtíu ný störf á svæðinu.
Nafnið Ylja er sótt í gamalt norrænt orð yfir hlýju. Eldhúsið leggur áherslu á ferskt sjávarfang og hráefni af Suðurlandi – fyrst og fremst grænmeti – sem keypt er af smáframleiðendum í nágrenninu. Martin Cabejšek sér um drykkina og brauðið kemur frá bakaranum Lucas Keller.
Fyrir Gísla Matt er þetta nýr kafli: rómaður veitingastaður hans, Slippurinn í Vestmannaeyjum, bar fram sinn síðasta kvöldverð í september 2025 eftir þrettán vertíðir. Reykjavík Grapevine vakti sérstaka athygli á Ylju snemma árs 2026 fyrir þá virðingu sem staðurinn sýnir hráefni og hefðum heimabyggðarinnar.
Þegar Michelin-handbókin fyrir Norðurlönd 2026 var kynnt í Kaupmannahöfn 1. júní héldu allir þrír stjörnustaðir Íslands sínu: Dill og ÓX í Reykjavík og Moss í Bláa lóninu.
Engar nýjar íslenskar stjörnur bættust við í ár, en handbókin mælir með sífellt fleiri stöðum, þar á meðal Sümac, TIDES og Mat og drykk. ÓX hlaut auk þess græna Michelin-stjörnu fyrir sjálfbærni árið 2025.
Í september skrifuðu kokkarnir á bak við öll þrjú stjörnueldhúsin – Gunnar Karl Gíslason á Dill, Þráinn Freyr Vigfússon á ÓX og Agnar Sverrisson á Moss – ásamt Gísla Matt undir „Off the Table“, alþjóðlega yfirlýsingu meira en 120 kokka frá 26 löndum sem heita því að hætta að bjóða upp á lax úr opnu sjókvíaeldi.
Dill, sem opnaði árið 2009, var einnig valinn besti staðurinn fyrir fína máltíð í Best of Reykjavík 2026 hjá Reykjavík Grapevine, og ÓX – nokkrum húsum ofar á Laugaveginum – hafnaði í öðru sæti. Pantaðu borð með góðum fyrirvara á öllum þremur stöðunum.
Gamla Tónabíó í Skipholti 33 opnaði fyrst í apríl 1962. Í mars 2026 var það opnað á ný sem tónleikastaður, og undir sama þaki rekur RVK Bruggfélag bjórstofu með tuttugu og tvo krana.
RVK Bruggfélag var stofnað á bjórdaginn 1. mars 2017 og hefur bruggað yfir 200 ólíka bjóra. Aðalbjórstofa þess flutti í Tónabíó í júní 2024, og enduropnunarhelginni 19. mars 2026 fylgdi lítil hátíð með íslenskum hljómsveitum.
Bruggararnir hafa meira að segja leitað að týndu veggverki í Tónabíói sem hulið var í eldri viðgerðum – og ætlunin er að draga það fram í dagsljósið á ný.
Dósir brugghússins, hannaðar af Karlsson Wilker, hlutu gullverðlaun FÍT, og bjórstofan hafnaði í öðru sæti sem besti handverksbjórbarinn í Best of Reykjavík 2026 hjá Grapevine. Næst er það miðbærinn: RVK Bruggfélag hefur tekið við hornhúsnæðinu við Pósthússtræti, þar sem Kaffibrennslan var áður til húsa – og þar sem eigandinn, Sigurður Snorrason, segist hafa smakkað sinn fyrsta alvöru bjór – og stefnir á 20 krana og einu bjórhanddæluna á landinu þegar leyfi liggja fyrir. Tónabíó verður áfram opið.
Á hverju ári velur Reykjavík Grapevine bestu staði borgarinnar til að borða og drekka. Hér sérðu hvar sigurvegarar ársins og þeir sem höfnuðu í öðru sæti eru á Eat & Drink Iceland-kortinu.
Flatey, sem er úti á Granda, deildi titlinum besta pítsan. Le Kock við Tryggvagötu átti besta vegan-borgarann og hafnaði í öðru sæti fyrir besta borgarann. Dill var valinn besti staðurinn fyrir fína máltíð, með ÓX í öðru sæti, og Skál! hafnaði í öðru sæti sem besti veitingastaðurinn.
Á drykkjahliðinni hafnaði Gilligogg – kokteilbar í gamalli lögmannsstofu í Austurstræti – í öðru sæti sem besti kokteilstaðurinn, RVK Bruggfélag í Tónabíói í öðru sæti sem besti handverksbjórbarinn og hið 75 ára gamla Prikið í öðru sæti sem besti barinn.
Utan höfuðborgarinnar hafnaði North á Akureyri í öðru sæti sem besti staðurinn utan borgarinnar. Smelltu á hvern þeirra á kortinu til að sjá heimilisfang, vefsíðu og hvað gott er að panta.
Hinn 23. júlí 1979 opnaði Jakob H. Magnússon dyrnar að Hafnarstræti 15 – og Reykjavík fékk það sem almennt er talin fyrsta alvöru pítsa landsins, bökuð eftir pöntun. Fjörutíu og sjö árum síðar stendur sama fjölskylda enn vaktina.
Jakob, lærður matreiðslumeistari, opnaði Hornið ásamt Guðna, ættingja sínum, og staðurinn hefur verið í höndum fjölskyldunnar alla tíð síðan. Fyrstu árin var ekkert sjálfgefið: eldhúsið bjó til sitt eigið pepperoni frá grunni, og jafnvel það að verða sér úti um almennilegar kaffibaunir var barátta á Íslandi sem aldrei hafði kynnst pítsustað að ítölskum hætti.
Enn í dag stendur Jakob í eldhúsinu, nú við hlið barna sinna – og barnabörnin eru líka komin í starfsliðið. Hlynur sonur hans hefur einfaldlega lýst þessu sem fjölskyldufyrirtæki frá upphafi til enda, og einkunnarorð fjölskyldunnar um staðinn eru að þar sé „alltaf eins“ við Hafnarstræti.
Undir gólfinu leynist meira en pítsuofnar. Í kjallarabarnum Djúpinu hélt ung hljómsveit, sem þá hét Victory Rose, sína allra fyrstu tónleika – hún er betur þekkt í dag sem Sigur Rós. Djúpið var opnað á ný á fertugsafmæli staðarins árið 2019.
Í haust eru veggirnir líka gallerí: ljósmyndasýningin „Layers“ eftir kvikmyndagerðarmanninn Jakob Halldórsson hangir uppi í The Gallerý á Horninu til 4. desember 2026. Stóra stundin, fimmtugsafmælið, rennur svo upp árið 2029.
Þegar Jómfrúin opnaði í Lækjargötu 4 árið 1996 var hún fyrsti veitingastaður landsins helgaður dönsku smurbrauði. Árið 2026 fagnar hún þrjátíu árum – og við stjórnvölinn er sonur stofnandans, sem ólst upp á milli borðanna.
Stofnandinn, Jakob Jakobsson, hafði lært í Kaupmannahöfn hjá hinni frægu smurbrauðsdrottningu Idu Davidsen og varð fyrstur karlmanna til að útskrifast sem „smørrebrødsjomfru“ – en af þeim titli dregur staðurinn nafn sitt. Hann stofnaði reksturinn ásamt Guðmundi Guðjónssyni og hafði lítið annað í höndunum en yfirdráttarheimild í bankanum.
Orðsporið barst hratt: Vigdís Finnbogadóttir, þáverandi forseti Íslands, var meðal gesta strax á fyrsta árinu. Á laugardögum á sumrin hefur djasstónleikaröð verið haldin í portinu í meira en aldarfjórðung.
Árið 2015 keypti sonur stofnandans, Jakob Jakobsson yngri, veitingastaðinn – hann var tólf ára þegar staðurinn opnaði og hafði unnið þar sem strákur – og frá 2020 hefur hann verið eini eigandinn. Uppskriftin hefur ekki þurft að breytast: rúgbrauð, ríkulegt álegg og kalt glas af ákavíti eða bjór með.
Prikið hefur hellt upp á kaffi – og síðar margt fleira – í Bankastræti 12 frá árinu 1951 og er því eitt elsta kaffihús Reykjavíkur. Árið 2026 fagnar það 75 árum.
Staðurinn hét eitt sinn Adlon, og fyrir utan að efri hæðinni var lokað hefur innréttingin varla breyst í áratugi – sem er fátítt í götu sem gengur í endurnýjun lífdaga á nokkurra ára fresti.
Á kvöldin varð staðurinn allt annar: á Prikinu óx stór hluti hiphop-senu Reykjavíkur úr grasi, og þar eru enn einhverjir tryggustu fastagestir bæjarins. Árið 2026 hafnaði Prikið í öðru sæti sem besti barinn í Best of Reykjavík hjá Reykjavík Grapevine.
Komdu að morgni í klassískan morgunverð og aftur seint um kvöld fyrir tónlistina – gestirnir breytast, salurinn ekki.
Grillmarkaðurinn opnaði í júní 2011 á lóð sem hafði staðið auð frá því að þar varð bruni – og allt eldhúsið var byggt í kringum eldinn. Í sumar fagnaði staðurinn fimmtán ára afmæli.
Húsið í Lækjargötu 2A stendur þar sem kvikmyndahús og samkomusalur frá 1920 varð eldi að bráð árið 1998. Þegar staðurinn opnaði markaði Jón Gnarr, þáverandi borgarstjóri, tímamótin á endurbyggðri „brunalóðinni“.
Innandyra sækir salurinn innblástur í íslenska náttúru: stuðlaberg, mosavegg, fiskroð og gamlar fiskitrönur, og þar er sæti fyrir um 130 gesti. Eldhúsið kaupir beint af bændum, veiðimönnum og sjómönnum og eldar yfir eldi, reyk, viði og viðarkolum.
Þrír meðeigendur stofnuðu staðinn, þeirra á meðal Hrefna Sætran matreiðslumeistari, sem seldi hlut sinn árið 2025 til að einbeita sér að öðrum veitingastöðum sínum, meðal annars Fiskmarkaðnum.
Enginn veit nákvæmlega hvaða dag Bæjarins Beztu opnaði – elsta heimildin er bréf frá haustinu 1937. Nærri níutíu árum síðar rekur sama fjölskylda enn frægasta pylsuvagn landsins.
Stofnandinn, Jón Sveinsson, byrjaði með vagn í Austurstræti. Danskur kjötiðnaðarmaður í fjölskyldunni varð til þess að pylsurnar voru gerðar úr íslensku lambakjöti – og það er enn leyndarmálið í dag. Í fyrstu voru þær bornar fram vafðar í pappír; pylsubrauðin komu ekki til sögunnar fyrr en 1948, þegar hveitiskömmtun lauk. Enginn valdi nokkurn tímann formlega nafnið „Bæjarins beztu“ – það festist einfaldlega við.
Kristmundur, sonur Jóns, byrjaði að vinna þar fjórtán ára og tók við rekstrinum árið 1952. Vagninn fluttist í Tryggvagötu á sjöunda áratugnum og þar stendur hann enn. Dóttir hans, Guðrún Björk, stækkaði reksturinn upp í tólf sölustaði, og í dag stýrir sonur hennar, Baldur Ingi, honum sem fjórða kynslóðin.
Frægir gestir koma og fara – Bill Clinton leit við árið 2004 og vildi sína aðeins með sinnepi – en flestir panta sér „eina með öllu“.
Þegar Knútur Rafn Ármann og Helena Hermundardóttir keyptu Friðheima árið 1995 voru þar tvö gróðurhús og einn starfsmaður – Helena sjálf. Í dag borða um 250.000 gestir á ári hádegisverð innan um tómatplönturnar.
Fyrst kom heilsársræktun, upp úr aldamótunum, og frá 2007 fór fjölskyldan að bjóða gestum að borða í sjálfu gróðurhúsinu. Tómatsúpan varð fræg og búið hélt áfram að stækka: 5.600 m² gróðurhús árið 2020, vínbar árið 2023 og árið 2025 jarðarberjabúið Jarðarberjaland – en þá störfuðu þar orðið yfir hundrað manns, í þorpi með um hundrað íbúa.
Öll fimm börn hjónanna taka þátt og næsta kynslóð starfar nú við daglegan rekstur búsins. Árið 2024 var Knútur sæmdur hinni íslensku fálkaorðu.
Friðheimar eru einn besti hádegisverðarstaðurinn á Gullna hringnum – munið bara að panta borð fyrir fram.
Gamla kaupmannshúsið við höfnina í Hafnarfirði var reist árið 1841 og litlu munaði að það yrði rifið árið 1985. Þess í stað varð það að Fjörukránni – og í maí 2026 urðu víkingaveislurnar þar 35 ára.
Árið 1985 samþykktu bæjaryfirvöld að rífa húsið, en minjayfirvöld mótmæltu og það var selt og endurbyggt sem veitingahús. Jóhannes Viðar Bjarnason keypti það árið 1990, gaf því nafnið Fjörukráin og opnaði 10. maí. Nákvæmlega ári síðar, 10. maí 1991, var fyrsta víkingaveislan haldin.
Úr 60 sætum hefur staðurinn vaxið í um 350, með Hótel Víking við hliðina, og Jóhannes – sem heimamenn þekkja sem „fjörugoðann“ – hefur staðið fyrir víkingahátíðinni í Hafnarfirði á hverju sumri.
Þetta hefur verið stórt ár fyrir víkingaþorpið. Í apríl var Fjörukráin valin fyrirtæki ársins í Hafnarfirði og í haust fagnar Hótel Víking, í næsta húsi, því að hafa tvöfaldast að stærð í 108 herbergi, með nýjum veislusal fyrir 200 gesti í kjallaranum. Og ekki gleyma eimingarhúsinu okkar í Hafnarfirði – gerðu þér dagsferð úr þessu.
Kjartan Halldórsson hafði verið til sjós alla sína starfsævi þegar hann opnaði litla fiskbúð við gömlu höfnina í Reykjavík árið 2002. Ferðamenn báðu í sífellu um að fá að smakka aflann – svo hann fór að elda.
Humarsúpan og grilluðu fiskispjótin slógu strax í gegn. Í upphafi sátu gestir á tunnum í gömlu verbúðinni við Geirsgötu, og Kjartan hikaði aldrei við að kalla súpuna sína þá bestu í heimi.
Elísabet Jean Skúladóttir byrjaði þar í hlutastarfi og keypti reksturinn árið 2011. Hún hefur gætt þess að andi staðarins haldist óbreyttur – allt niður í vaxmynd í fullri stærð af Kjartani heitnum, sem enn hefur auga með salnum.
Á næsta ári verður Sægreifinn 25 ára. Uppskriftin að súpunni hefur, eftir því sem best er vitað, ekkert breyst.
Danshúsin, skemmtistaðirnir og kaffihúsin sem við höfum misst – í eldi, undir jarðýtuna eða einfaldlega í tímans rás. Hvar þau voru, hvenær þau opnuðu og lokuðu og hvað stendur þar í dag.
Takk fyrir liðna tíma – hláturinn, vinina, dansinn og minningarnar. Takk fyrir ykkur. Glas á loft – skál! 🥂
📷 Áttu myndir eða minningar frá þessum stöðum? Okkur þætti vænt um að fá að sjá þær. Smelltu á Senda myndir eða minningar við hvern stað hér fyrir neðan – með þínu leyfi deilum við þeim, merktum ljósmyndaranum, og byggjum saman lítið myndasafn til minningar um staðina.
Spurðu hvern sem fór út á lífið í Reykjavík á tíunda áratugnum og hann man eftir spottanum við Tryggvagötu þar sem Glaumbar og Gaukur á Stöng stóðu hlið við hlið.
Glaumbar opnaði árið 1990 – ekki rugla honum saman við Glaumbæ, klúbb sjöunda áratugarins við Tjörnina – beint við hliðina á Gauki á Stöng, fyrstu krá landsins. Þar var að verki Tómas Tómasson veitingamaður, sem hafði opnað Hard Rock Café þremur árum fyrr, og staðurinn kom ári eftir að bjórinn var leyfður. Þetta voru gullár barsenunnar og sveitaballanna, og Glaumbar var hávær og troðfullur staður þar sem hljómsveitir spiluðu reglulega.
Sumarið 2010, eftir tuttugu ár, lauk gamla Glaumbar sínum kafla: saxófónleikarinn Steinar Sigurðarson, sem hefur spilað með öllum frá Sigur Rós til Stuðmanna, endurbyggði salinn með nýju sviði undir nafninu Risið – stað fyrir tónlistarmenn. Glaumbarsnafnið sneri þó fljótt aftur. Árið 2012 var staðurinn einn af tónleikastöðum Reykjavík Live, ásamt Gamla Gauknum og Prikinu, og 2016 var hann einn fjögurra staða sem fengu að hafa opið fram á nótt til að sýna Super Bowl.
Reksturinn skipti oftar en einu sinni um hendur. Haustið 2016 var húsið auglýst til sölu og Glaumbar hvarf hljóðlega af skemmtanalistum borgarinnar; síðasta rekstrarfélagið var úrskurðað gjaldþrota í janúar 2020. Annar klúbbur er í húsnæðinu í dag – en fyrir heila kynslóð næturhrafna verður þetta horn Tryggvagötu alltaf Glaumbar.
Húsið er frá 1878 og var í upphafi kvennaskóli. Frá 1946, undir nafninu Sjálfstæðishúsið, var þar dansað á hverju kvöldi og hljómsveit Aage Lorange lék á troðfullum kabarettum og revíum.
Árið 1963 varð það Sigtún, með hljómsveitum á borð við Brimkló og Lónlí Blú Bojs – þar til Sigtún flutti á Suðurlandsbraut árið 1973. Eftir mörg ár sem mötuneyti starfsfólks lifnaði salurinn við á ný árið 2001 sem NASA, fastur liður á Iceland Airwaves-hátíðinni.
Árið 2012 var NASA lokað til að rýma fyrir hóteli, við hávær mótmæli. Danssalurinn var tekinn niður og endurbyggður sem nær nákvæm eftirmynd, og frá 2023 hafa þar aftur verið haldnir tónleikar undir nafninu Sjálfstæðissalurinn. Sama horn, sama dansgólf – fjórða lífið.
Frá 1920 til 1987 var Nýja bíó, eitt fyrsta kvikmyndahús borgarinnar, á horninu. Árið 1987 varð það að Tunglinu og snemma á tíunda áratugnum var það staðurinn í bænum. Árið 1994 hélt hljómsveitin Ham kveðjutónleika sína þar undir veggmynd af Vigdísi Finnbogadóttur forseta.
Niðri í kjallaranum hýsti litli Rósenbergkjallarinn allt frá mótorhjólarokki til fyrstu reifkvöldanna.
Hinn 30. júlí 1998 brann húsið. Nýtt hús reis á lóðinni og þar hefur Grillmarkaðurinn verið til húsa frá 2011 – veitingastaður sem, eins og við á, snýst allur um eld.
Húsið sjálft er eitt það elsta í borginni: timburhús frá 1805, stækkað árið 1862 og friðað frá 1990. Á 20. öld varð þar til Hressingarskálinn – „Hressó“ – sem oft er kallaður elsta veitingahús Reykjavíkur og var áratugum saman eftirlætisstaður listamanna, skálda og almennra bæjarbúa.
Þegar leið á öldina fjölgaði kaffihúsunum og Hressó mátti muna fífil sinn fegri. Staðurinn varð að skemmtistað og síðar að Bjarna Fel, sportbar sem heitir í höfuðið á Bjarna Felixsyni, hinum ástsæla íþróttafréttamanni.
Í júní 2021 var Hressingarskálinn svo opnaður á ný í sinni gömlu mynd: heimilismatur, kaffi, nýbakaðar kleinur og pönnukökur – og hin fræga Hressó-kaka. Fyrstu dagana sátu gestir og sögðu starfsfólkinu frá því þegar ömmur þeirra fóru með þau þangað sem börn. Sum borð hverfa víst aldrei alveg.
Thor Jensen kaupmaður lét reisa húsið snemma á 20. öld sem íshús við Tjörnina. Árið 1960 varð það Storkklúbburinn, þar sem Lúdó sextettinn lék fyrir nærri 300 gesti á neðri hæðinni og keppnin um Ungfrú Ísland var haldin – en klúbburinn fór á hausinn eftir um það bil ár.
Í hans stað kom Glaumbær, og allan sjöunda áratuginn var hann höfuðvígi bítla- og hippasenunnar í Reykjavík: tvær hæðir, þröngir gangar, tvö svið og hljómsveitirnar sem allir vildu heyra.
Undir morgun eina desembernótt árið 1971, skömmu eftir lokun, brann viðarklædd innréttingin – hljómsveitin Náttúra missti öll hljóðfærin sín. Tónlistarmenn börðust fyrir endurbyggingu í um tvö ár, en húsið fór í staðinn til Listasafns Íslands, sem opnaði þar árið 1987. Leggðu við hlustir næst þegar þú gengur fram hjá.
Áratugum saman var ekkert áfengi selt í mörgum af stóru danshúsunum. Í Góðtemplarahúsinu við Tjörnina – Gúttó – voru böllin stranglega áfengislaus og sagt er að dyraverðir hafi leitað á gestum að smygluðum flöskum. Á efstu hæð Mjólkurstöðvarinnar við Laugaveg komu gestir einfaldlega með sitt eigið. Jafnvel Þórscafé, heitasti salurinn á sínum tíma, fékk ekki vínveitingaleyfi fyrr en um 1976.
Í nóvember 1983 opnaði svo Gaukur á Stöng við Tryggvagötu – að margra mati fyrsta krá landsins. Þar var boðið upp á bjórlíki: pilsner blandaðan vodka og öðru sterku áfengi, svo styrkurinn varð um 5%. Bjórlíki var bannað haustið 1985.
Hinn 1. mars 1989 varð alvöru bjór loks löglegur og Íslendingar fagna bjórdeginum enn á hverju ári. Gaukurinn, eins og hann heitir nú, er enn í fullu fjöri – svo hér er um horfið tímabil að ræða, ekki horfinn stað.
Pósthússtræti 9, Reykjavík · sportbar · Í dag: Ný bruggstofa RVK bruggfélags í miðbænum (2026)
Bad Mickey var sportbar í miðbænum, við Pósthússtræti 9 rétt við Austurvöll, með leiki á skjánum, kaldan bjór, kráarmat og lifandi tónlist undir lok vikunnar. Í febrúar 2026 var hann einn þeirra bara sem sýndu Super Bowl fram á nótt og á degi heilags Patreks í mars léku írskir tónlistarmenn þar bæði síðdegis og um kvöldið. Ævin varð þó stutt: í lok sumars 2026 hafði RVK bruggfélag tekið við húsnæðinu fyrir nýja bruggstofu í miðbænum. Húsnæðið á sér langa sögu í næturlífinu – um aldamótin var þar Kaffibrennslan, rómuð fyrir mikið úrval flöskubjórs, síðan um árabil Íslenski barinn og loks djassbarinn Skuggabaldur.
Bankastræti 8, Reykjavík · Kaffihúsakeðja · Í dag: Kaffitár brennir enn kaffi í Reykjanesbæ en kaffihúsin eru horfin. Kaffihúsinu í Bankastræti var lokað 2021.
Kaffitár var stofnað árið 1990 af Aðalheiði Héðinsdóttur og eiginmanni hennar, Eiríki Hilmarssyni, með kaffibrennslu í Reykjanesbæ. Nafnið vísar í þann íslenska sið að biðja um „tár“ af kaffi. Fyrirtækið keypti baunir milliliðalaust af bændum og opnaði fyrsta kaffihús sitt í Kringlunni. Í desember 1997 opnaði það í Bankastræti, fyrsta kaffihús sitt í miðbænum, og þangað sóttu fastagestir til að lesa, skrifa og hittast. Þegar mest var rak Kaffitár sjö kaffihús á höfuðborgarsvæðinu, meðal annars í Þjóðminjasafninu og Perlunni. Síðustu tveimur, í Kringlunni og Háskólanum í Reykjavík, var lokað 31. maí 2026 og lauk þar með 31 árs sögu kaffihúsanna.
Bergstaðastræti 10a, Reykjavík · Kattakaffihús · Í dag: Lokaði fyrir fullt og allt 23. ágúst 2026.
Fyrsta og eina kattakaffihús landsins opnaði við Bergstaðastræti í mars 2018. Stofnendurnir, Ragnheiður Birgisdóttir og Gígja Sara Björnsson, höfðu kynnst kattakaffihúsum erlendis. Heimilislausar kisur frá Villiköttum bjuggu á staðnum, og gestir gátu kynnst ketti yfir kaffibolla og tekið hann með sér heim. Á átta árum eignuðust um 170 kettir nýtt heimili með þessum hætti. Kaffihúsið lokaði dyrum sínum fyrir fullt og allt 23. ágúst 2026, og þeir kettir sem eftir voru biðu enn eftir nýju heimili.
Austurstræti 14, Reykjavík · Veitingastaður og kokteilbar · Í dag: Gamla Reykjavík, notalegur íslenskur bistró og bar á vegum sama félags, opnaði 27. febrúar 2026.
Duck & Rose tók við gamla Café Paris-horninu við Austurstræti, gegnt Austurvelli, sumarið 2020. Með rósum á veggjum, frönsk og ítölsk áhrif á matseðlinum og andalæri sem einkennisrétt varð staðurinn einn sá umtalaðasti í miðbænum, með kampavíni og kokteilum fram eftir nóttu um helgar. Í febrúar 2026 töldu eigendurnir að formúlan væri hætt að virka og lokuðu Duck & Rose sunnudaginn 22. febrúar. Fimm dögum síðar opnaði sama félag staðinn aftur sem Gamla Reykjavík – hlýlegan og klassískan stað með djassi, spilum á borðum og íslenskum mat í anda gamla miðbæjarins.
Hverfisgata 26, Reykjavík · Veitingastaður og bar · Í dag: Kokteilbarinn Resident Room opnaði í rýminu í júlí 2026.
Mat Bar opnaði á Hverfisgötu í janúar 2017, á þeim árum þegar gatan varð ein líflegasta veitingagata Reykjavíkur. Eldhúsið blandaði saman ítölskum einfaldleika og skandinavískri tækni, með deli-mat á daginn og smáréttum og fordrykkjum á kvöldin, í rými sem HAF Studio hannaði. Staðnum var lokað árið 2026.
Templarasund 3, Reykjavík · Spænskur veitingastaður
La Barceloneta bar fram paellu og tapas við Templarasund frá sumrinu 2023 og dró nafn sitt af gamla sjómannahverfinu við ströndina í Barcelona. Árið 2024 varð staðurinn fyrsti veitingastaðurinn á Íslandi sem spænsk yfirvöld (ICEX) viðurkenndu fyrir ekta spænska matargerð úr rekjanlegu spænsku hráefni. Síðasta paellan var borin fram 16. ágúst 2026, gefins öllum sem litu inn, og eigendurnir sögðust vonast til að finna staðnum nýtt heimili.
Sæmundargata 11, Reykjavík · Vegan bistró · Í dag: Nýr veitingastaður, Laut, hefur tekið við kaffihúsi Norræna hússins með áherslu á íslenskt hráefni og norræna matargerð.
Plantan, alfarið vegan kaffihús og bistró sem var þekkt fyrir súpur og rétti dagsins með nýbökuðu focaccia og hummus, rak veitingastaðinn í Norræna húsinu, byggingu Alvars Aalto við Vatnsmýrina. Síðasti þjónustudagurinn þar var 31. júlí 2026. Plantan heldur áfram starfsemi á Njálsgötu.
Suðurlandsvegur (Route 1) at Svínahraun, below Hellisheiði (64.0578 N, 21.5016 W), Near Reykjavík · kaffihús við þjóðveginn · Í dag: Ferðaþjónustufyrirtækið Icelandia keypti húsið 2025 fyrir norðurljósaferðir
Litla kaffistofan opnaði 4. júní 1960 við Suðurlandsveg, þjóðveginn austur yfir Hellisheiði, og í 65 ár var hún sjálfsagður áningarstaður fyrir kaffi og bita á leið austur fyrir fjall eða heim – hlýtt skjól á vegarkafla sem er alræmdur fyrir snögg veðrabrigði. Stefán Þormar Guðmundsson og fjölskylda hans ráku hana í 24 ár, þar til hann settist í helgan stein árið 2016. Eftir stutta lokun sumarið 2021 tók fjölskylda Hlöðvers Sigurðssonar, stofnanda Hlöllabáta, við rekstrinum, en hann var erfiður, ekki síst eftir að Olís flutti bensínstöðina af staðnum í Norðlingaholt og lauk þar með 63 ára sögu eldsneytissölu. Kaffistofunni var lokað 28. júní 2025 og í ágúst sama ár keypti ferðaþjónustufyrirtækið Icelandia húsið undir norðurljósaferðir.
Bankastræti 7a, Reykjavík · Kaffihús, bar og veitingastaður · Í dag: Húsnæðið stóð autt eftir lokun og eigendur hússins íhuguðu næstu skref árið 2025.
Frá árinu 1992 var Sólon í húsinu við Bankastræti 7a og var á rúmum þremur áratugum ýmist kaffihús, bar, skemmtistaður eða veitingastaður efst á djammleiðinni. Reksturinn skipti nokkrum sinnum um hendur, síðast árið 2021, og staðurinn var tekinn í gegn í dýrum endurbótum um tveimur árum fyrir lokun.
Hafnarstræti 5, Reykjavík · Krá og tónlistarbar · Í dag: Lokað frá nóvember 2025.
Á horni Hafnarstrætis og Naustanna var lengi Amsterdam, hrjúfur rokkbar með leynilegu reykherbergi í kjallaranum og traustu sviði fyrir ungar hljómsveitir. Árið 2014 var staðurinn tekinn í gegn og opnaður sem Frederiksen Ale House, krá í dönskum anda með stóru bjórúrvali á krana, dögurði á daginn og lifandi tónlist um helgar. Frederiksen starfaði í um tíu ár, uns gatnaframkvæmdir og faraldurinn tóku sinn toll, og lokaði í júní 2024. Hópur kokka opnaði þá Bird, tónlistarbar sem bauð upp á grillaðar ostasamlokur nefndar eftir dauðarokkshljómsveitum, tónleika, plötusnúða og karaókíherbergi. Bird var einn af opinberum tónleikastöðum Iceland Airwaves í nóvember 2025, kvaddi með átta hljómsveitum á lokakvöldinu og lokaði síðan.
Strandvegur 76, Vestmannaeyjar · veitingahús · Í dag: Lokað eftir síðustu kvöldþjónustu; Gísli Matthías Auðunsson sneri sér að nýjum verkefnum, meðal annars YLJU við Laugarás Lagoon
Slippurinn opnaði 2012 í gömlu slippshúsi við höfnina í Heimaey, fjölskyldufyrirtæki sem var hugmynd Katrínar Gísladóttur og rekið af syni hennar, matreiðslumanninum Gísla Matthíasi Auðunssyni. Indiana systir hans smíðaði stóran hluta húsgagnanna og faðir þeirra kom enn stundum færandi hendi með fisk. Staðurinn var aðeins opinn á sumrin og varð ein helsta rödd nýrrar íslenskrar matargerðar, byggð á hráefni úr Eyjum, villtum jurtum og þara, með réttum á borð við þorskhausa og hörpuskel á birkiteinum. Eftir þrettán sumur tilkynnti fjölskyldan að 2025 yrði síðasta árið og síðasti kvöldverðurinn var borinn fram 13. september 2025.
Strandgata 9, Hafnarfjörður · Kaffihús · Í dag: Kaffibarinn Barbara opnaði í húsinu sumarið 2025.
Súfistinn opnaði árið 1994 í einu elsta steinhúsi Hafnarfjarðar, við Strandgötu í hjarta bæjarins. Stofnendurnir, Birgir Finnbogason og Hrafnhildur Blomsterberg, og fjölskylda þeirra ráku staðinn alla tíð, og barnabörnin ólust upp við að vinna á bak við afgreiðsluborðið. Egill Helgason kallaði kaffihúsið „eiginlega hjarta bæjarins“. Áður hafði Mánabar, einn af gömlu börunum við Strandgötu, verið í sama húsi. Eftir að hafa fagnað 30 árum sumarið 2024 lokaði fjölskyldan Súfistanum 17. janúar 2025 og hélt opið hús daginn eftir svo viðskiptavinir gætu kvatt.
Reykjavíkurvegur 60, Hafnarfjörður · krá · Í dag: Ölhúsið lifir áfram við Flatahraun 5a; Reykjavíkurvegur 60–62 var rifinn frá maí 2025 og þar rís fjölbýlishús með 106 íbúðum
Í apríl 2015 tóku hjónin Aðalheiður Runólfsdóttir og Ólafur Guðlaugsson við Irish Pub við Reykjavíkurveg og opnuðu þar Ölhúsið – Ölstofu Hafnarfjarðar. Staðurinn varð hverfiskrá bæjarins: níu bjórar á krana, boltinn á tólf skjám, keppnisborð í billjarð, píla uppi og niðri, lifandi tónlist um hverja helgi, spurningakeppnir og bingó – opið 363 daga ársins. Kráin flutti síðar á Flatahraun 5a, og í maí 2025 hófst niðurrif gömlu húsanna við Reykjavíkurveg 60–62, upphafið að nýja hverfinu Hrauni vestur.
Grandagarður 8, Reykjavík · brugghúsbar og veitingastaður · Í dag: Húsnæðið hefur staðið autt síðan og var enn til sölu í október 2026
Bryggjan Brugghús opnaði 5. nóvember 2015 á jarðhæð CCP-hússins við Grandagarð 8 úti á Granda – brugghúsbar með eigin brugghús á staðnum, stórt barpláss fyrir um 120 manns í sæti og bistro með fiskiþema fyrir um 150 manns hinum megin í húsinu. Þar var bruggaður eigin lager, IPA og árstíðarbjórar, boðið upp á bjórsmakk og skoðunarferðir um brugghúsið, og í áratug var staðurinn vinsæll fyrir árshátíðir og stóra hópa við gömlu höfnina. Fyrra rekstrarfélagið varð gjaldþrota í apríl 2020 og staðurinn hélt áfram undir nýjum eigendum, en í janúar 2025 var skyndilega skellt í lás og búnaðurinn fjarlægður; seinna félagið var úrskurðað gjaldþrota í mars sama ár.
Hafnarstræti 5 (entrance on Tryggvagata), Reykjavík · Bar og tónleikastaður
Bird opnaði á horni Tryggvagötu og Naustanna sumarið 2024 sem tilgerðarlaus bar með um tug bjóra á krana, samlokur nefndar eftir þungarokksgoðsögnum, eldhús opið fram að lokun og karókíherbergi í kjallaranum. Staðurinn varð fljótt tónleikastaður og var einn af opinberum stöðum Iceland Airwaves 2025. Hinn 10. nóvember 2025 tilkynnti Bird að staðnum yrði lokað, eftir lokakvöld með átta atriðum á sviðinu.
Héðinn Kitchen & Bar opnaði sumarið 2021 að Seljavegi 2 í Vesturbænum og var rekinn af reynslumiklu veitingamönnunum Elíasi Guðmundssyni og Viggó Vigfússyni. Staðurinn fór vel af stað en var stofnaður í miðjum heimsfaraldri og hækkandi verð aðfanga og launakostnaður reyndust honum þung frá upphafi. Í febrúar 2022 opnuðu eigendurnir Hygge, örbakarí og kaffihús í sama rými, innangengt á milli. Fyrra rekstrarfélagið var tekið til gjaldþrotaskipta í janúar 2023 og staðurinn hélt áfram undir nýju félagi með 55 starfsmenn; þegar seinna félagið var úrskurðað gjaldþrota í janúar 2024 hófust viðræður um að annar tæki við rekstrinum, og staðnum hefur síðan verið lokað.
Gránufélagsgata, Akureyri · danshús · Í dag: Rifinn í febrúar 2024; Akureyrarbær á lóðina
Þegar föstum sætum var komið fyrir í Samkomuhúsinu á Akureyri 1950 og ekki lengur hægt að dansa þar keyptu sjö verkalýðsfélög bæjarins gamalt þvottahús við Gránufélagsgötu og opnuðu það sem Alþýðuhús í mars 1952. Húsið, sem allir kölluðu Allann, var í áratug helsti skemmtistaður almennings í bænum, með paraböllum og árshátíðum þar sem klæðaburður skipti máli, á meðan „betri borgararnir“ sóttu Hótel KEA. Síðar varð Allinn staður unga fólksins, og í júní 1958 innleiddi Atlantic-kvartett bræðranna Ingimars og Finns Eydal rokkið á gólfinu. Allinn og Sjallinn voru lengi tveir þekktustu skemmtistaðir bæjarins. Akureyrarbær keypti húsið 2023 og það var rifið í febrúar 2024.
Bankastræti 5, Reykjavík · Skemmtistaður · Í dag: Kabarett, bar og fjöllistahús með íslenskum handverksbjór, miði og sviðsdagskrá, opnaði í rýminu árið 2025.
B5 opnaði vorið 2006 sem bistró og setustofa með stórum leðursófa, bókavegg og löngum bar, og varð einn þekktasti skemmtistaður miðbæjarins. Staðurinn starfaði í vel á annan áratug, allt fram að heimsfaraldrinum. Sumarið 2021 opnaði rýmið aftur sem Bankastræti Club, sem starfaði til 2023, og stutt endurkoma undir B5-nafninu fylgdi í kjölfarið áður en dyrunum var endanlega lokað í maí 2024.
Sjáland opnaði í maí 2020, í miðjum heimsfaraldri, í nýju húsi eftir Zeppelin arkitekta við Arnarnesvog þar sem gamla höfnin í Garðabæ stóð áður. Veitingamaðurinn Stefán Magnússon, sem einnig stóð að Reykjavík Meat og Mathúsi Garðabæjar, rak staðinn ásamt yfirkokkinum Ólafi Ágústssyni; boðið var upp á afslappaðan og ríkulegan mat og eldbakaðar pítsur fyrir 90 gesti, með 180 manna veislusal við hliðina. Með útsýni yfir voginn varð staðurinn fljótt vinsæll fyrir brúðkaup, tónleika og veislur. Rekstraraðilinn og eigendur hússins höfðu þó lengi deilt um leiguna, meðal annars vegna faraldursins, og í byrjun október 2023 var rekstrarfélagið tekið til gjaldþrotaskipta vegna skattaskuldar og staðnum lokað á einni nóttu – sem setti fjölda fyrirhugaðra brúðkaupsveislna í uppnám.
Tryggvagata 22 (Naustin), Reykjavík · Bar og tónleikastaður · Í dag: Lokað frá 2023; eigendur hússins höfðu áður viðrað áform um að beina reitnum að ferðaþjónustu.
Húrra spratt upp úr salarkynnunum undir Gauknum þar sem Bakkus var áður og síðan dansklúbburinn Harlem, sem opnaði í byrjun árs 2013. Undir nafninu Húrra varð staðurinn eitt mikilvægasta litla svið borgarinnar, með tónleikum, plötusnúðakvöldum, Airwaves-giggum og eftirpartíum sem flæddu út í Naustin í sólarupprás, og Grapevine valdi hann besta nýja barinn árið 2014. Árið 2015 vöktu áform fasteignaeigenda um að breyta reitnum í þágu ferðamanna ugg um framtíð hans. Húrra lokaði haustið 2019, var um tíma sportbar en var endurreistur og opnaður á ný árið 2021. Í júní 2023 var aftur skellt í lás vegna hárrar leigu og kostnaðar og menn vöruðu við því að Reykjavík væri að verða ömurlega leiðinleg borg; síðasta kveðjukvöldið var haldið í nóvember sama ár.
Laugavegur 2, Reykjavík · Kjallarakaffihús og bar · Í dag: Ægir 101, bar Ægis brugghúss, opnaði í húsinu í október 2022.
Kofi Tómasar frænda var lítill bar og kaffihús í kjallara gamals húss við upphaf Laugavegar. Árið 2005 kallaði Grapevine staðinn einn af hornsteinum íslenskrar barmenningar og sagði hann yfirleitt troðfullan um helgar. Síðar gekk hann einfaldlega undir nafninu Kofinn og var þekktur fyrir dúndrandi tónlist og opnunartíma langt fram á nótt. Barnum var lokað árið 2022 og um miðjan október sama ár opnaði Ægir brugghús mun rólegri bar í sama húsi. Nýi rekstraraðilinn lýsti breytingunni svo að nú væri meiri afslöppun og minna djamm.
Austurstræti 3 (efri hæð), Reykjavík · hiphop-klúbbur · Í dag: Skemmtistaðurinn Exit opnaði í sama rými 2022
Rapparinn Herra Hnetusmjör tilkynnti eigin skemmtistað í miðju lagi sumarið 2019 og nefndi hann eftir ástkæru póstnúmeri sínu: 203, Kópavogur – útibú Kópavogs í hjarta 101. 203 Club opnaði á efri hæð Austurstrætis 3, fyrir ofan kebabstaðinn við Ingólfstorg, sem nútímalegur hiphop-bar með Versace-veggfóðri og almennilegu sviði fyrir þá sem heyrðu lagið sitt og langaði að stökkva upp. Herra Hnetusmjör hætti þátttöku í rekstrinum í júní 2022 og staðnum var lokað 7. október sama ár; skemmtistaðurinn Exit opnaði í sama rými skömmu síðar.
Grandagarður 23, Reykjavík · veitingastaður og bröns · Í dag: Hraðlestin opnaði útibú sitt á Granda í rýminu 2023
Coocoo's Nest var lítill fjölskyldurekinn veitingastaður við Grandagarð 23 sem matreiðsluhjónin Íris Ann Sigurðardóttir og Lucas Keller opnuðu árið 2013, á meðal fyrstu nýju staðanna á Granda. Staðurinn var þekktur fyrir súrdeigsbrauð, pítsur og bröns sem Reykjavík Grapevine valdi oftar en einu sinni þann besta í borginni. Hjónin settu reksturinn á sölu haustið 2022 og síðasti brönsinn var borinn fram 30. desember það ár; árið 2023 opnaði Hraðlestin í rýminu.
Bæjarlind 6, Kópavogur · Ballstaður og sportbar · Í dag: Húsið var selt og barnafataverslun tók við húsnæðinu.
Spot opnaði 19. júní 2009 í Bæjarlind 6, gegnt Smáralind, og stóð Sálin hans Jóns míns að opnuninni. Staðurinn varð einn þekktasti ballstaður höfuðborgarsvæðisins utan miðbæjarins, með sal sem tók um 300 manns í mat eða allt að 900 standandi. Milli balla var Spot sportbar með skjám, pool, pílu og fótboltaspili, með bingókvöldum, stórleikjum í beinni og áramótaballi Páls Óskars 2019. Árið 2022 var húsið selt; síðasta ballið var haldið 17. september og Spot lokaði endanlega daginn eftir.
Amtmannsstígur 1, Reykjavík · Veitingastaður · Í dag: Gunnlaugsenshús, reist 1836, hefur hýst veitingastaði frá árinu 1981.
Humarhúsið bar fram humar og sjávarrétti í tæp þrjátíu ár í Gunnlaugsenshúsi. Turnprýdda timburhúsið við Amtmannsstíg var reist árið 1836 fyrir land- og bæjarfógeta og komst síðar í eigu landlæknis, og þar höfðu veitingastaðir verið reknir frá 1981. Humarhúsið varð einn af rótgrónustu sjávarréttastöðum borgarinnar. Heimsfaraldurinn lék staðinn grátt: í lok maí 2021, eftir langvinna deilu um húsaleigu, fengu rekstraraðilarnir fjóra daga til að rýma húsnæðið. Starfsfólk lauk við að tæma staðinn 2. júní 2021, eftir nærri þriggja áratuga sögu.
Hraunbær 102, Reykjavík · veitingastaður og sportbar · Í dag: Óvíst – ekki staðfest hvað er í húsnæðinu núna
Blásteinn var hverfisveitingastaður og sportbar Hraunbæjar í Árbæ og hafði verið starfræktur í um tuttugu ár árið 2012. Það ár var hann stækkaður um meira en 400 fermetra og bættust þá við kaffihús, matsalur og fjölskylduvænn salur til að horfa á íþróttir. Nýr rekstraraðili opnaði hann aftur sem sportbar árið 2018, við hlið taílenska staðarins Rakang Thai í sama húsi, en báðum var lokað í október 2021 – faraldurinn, stórt húsnæði og hækkandi kostnaður voru nefnd sem ástæður.
Hagatorg 1, 107 Reykjavík, Reykjavík · hótel / danssalur · Í dag: Húsnæði Háskóla Íslands og stúdentaíbúðir
Bændasamtök Íslands reistu Hótel Sögu í Bændahöllinni við Hagatorg: fyrsta skóflustungan var tekin í júlí 1956, hótelið opnaði 1962 og sjö hæða norðurálma bættist við á árunum 1982–85. Í hálfa öld var þetta staðurinn þar sem Reykvíkingar klæddu sig upp – í Súlnasalnum voru haldnir kvöldverðir, árshátíðir og dansleikir, og hljómsveit Ragnars Bjarnasonar lék á hótelinu nítján ár í röð. Þar gistu þjóðarleiðtogar, stjórnmálamenn og listamenn, og einnig Apollo-geimfararnir Neil Armstrong og Buzz Aldrin þegar þeir voru við æfingar á Íslandi. Kostnaðarsamar endurbætur, langvarandi taprekstur og loks heimsfaraldurinn urðu hótelinu ofviða og því var lokað um óákveðinn tíma 1. nóvember 2020. Í desember 2021 keyptu ríkið og Félagsstofnun stúdenta húsið, sem var tekið í notkun í desember 2025 sem húsnæði Háskóla Íslands með stúdentaíbúðum.
Bankastræti 2, Reykjavík · veitingahús · Í dag: Kornhlaðan, veislu- og viðburðasalur í sama sögufræga húsi
Lækjarbrekka opnaði 1981 í endurbyggðu húsi að Bankastræti 2, hluta Bernhöftstorfunnar sem bjargað var frá niðurrifi eftir áratugslanga baráttu og friðuð 1979. Húsið var reist 1834 sem íbúðar- og bakaríshús, bakarinn Tönnies Daniel Bernhöft kom árið eftir og Bernhöftsbakarí starfaði þar allt til 1931. Í hartnær fjörutíu ár bar veitingastaðurinn fram íslenskan mat – lambakjöt, fisk, villibráð og annað úr íslensku hráefni – ásamt heimabökuðu brauði og varð fastur liður jafnt hjá ferðamönnum sem í veislum heimamanna. Staðnum var lokað 13. apríl 2020; eigendurnir nefndu fall WOW air árið áður og heimsfaraldurinn sem tvö risahögg og sögðu lokunina að líkindum til frambúðar.
Austurstræti 14, Reykjavík · Kaffihús og veitingastaður · Í dag: Duck & Rose opnaði í húsnæðinu árið 2020; frá febrúar 2026 hefur Gamla Reykjavík verið á horninu.
Café Paris stóð á því sem síðari kaupendur kölluðu eitt flottasta horn Reykjavíkur, þar sem Pósthússtræti mætir Austurstræti við Austurvöll. Í fjölda ára var það eitt ástsælasta kaffihús miðbæjarins, með crêpes, dögurð, súpur og mat fram eftir kvöldi, og útisvæðið var vinsælt á sumrin. Vorið 2020, í miðjum heimsfaraldri, keypti hópur veitingamanna reksturinn. Þeir ákváðu að breyta bæði hugmyndinni og nafninu, og Café Paris lokaði í lok maí 2020. Hornið opnaði aftur sem Duck & Rose, veitingastaður með frönskum og ítölskum áhrifum þar sem kampavín og kokteilar ráða ríkjum fram eftir nóttu um helgar.
Bragagata 38a, Reykjavík · Pítsustaður · Í dag: Húsið var auglýst til sölu ásamt ofninum og innréttingum síðla árs 2020; síðasti staður Eldsmiðjunnar, við Suðurlandsbraut, lokaði 2022.
Eldsmiðjan opnaði við rólega Bragagötuna árið 1986 og var einn fyrsti pítsustaður landsins. Pítsurnar voru bakaðar við opinn eld úr ilmandi birki, sem gaf þeim sérstakt reykbragð. Veggirnir voru þaktir kitsch-list, leikskóli var fyrir utan gluggann og staðurinn stækkaði upp á tvær hæðir. Eldsmiðjan varð síðar að keðju með fjóra staði, en upprunalegi staðurinn við Bragagötu reiddi sig mjög á ferðamenn og heimsfaraldurinn batt enda á reksturinn eftir 34 ár. Árið 2021 sagði Vísir frá því undir fyrirsögninni „Eldsmiðjan kveður eftir 35 ár“ þegar síðasti staðurinn vék fyrir nýjum pítsustað.
Hafnarstræti 4, Reykjavík · hinsegin bar / klúbbur · Í dag: Mexíkóski veitingastaðurinn Tres Locos opnaði í rýminu 2022
Curious opnaði í júlí 2019 í Hafnarstræti 4, gamla heimili Dubliner, sem bar, klúbbur og kaffihús ætlað hinsegin fólki og grænkerum. Staðurinn náði aldrei almennilega flugi – opnunartíminn var stopull – og heimsfaraldurinn gerði út um vonir um að hann næði sér á strik með hækkandi sól og ferðamönnum. Rekstrarfélagið var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2020 og tveimur árum síðar varð rýmið að mexíkóska staðnum Tres Locos.
Klapparstígur 28–30, Reykjavík · veitingahús · Í dag: Lokað; eigendurnir einbeittu sér að Grillmarkaðnum og Fiskmarkaðnum
Skelfiskmarkaðurinn opnaði síðla í ágúst 2018 á vegum fólksins á bak við Grillmarkaðinn og Fiskmarkaðinn, og var Hrefna Rósa Sætran matreiðslumeistari meðal eigenda. Hann var kynntur sem fyrsti veitingastaður Reykjavíkur þar sem ferskur skelfiskur væri í aðalhlutverki, með fruits de mer-bökkum að frönskum hætti og fyrstu íslensku ostrunum, sem ræktaðar voru á Húsavík. Þrír salir fyrir 150 gesti voru innréttaðir með marmara, sjávarbláu og gulli, og Reykjavík Grapevine valdi staðinn besta nýliðann 2019. Nóróveirusýking sem kom upp í nóvember 2018 setti stórt strik í reikninginn, salan dróst hratt saman og í mars 2019 tilkynntu eigendurnir að staðnum yrði lokað eftir aðeins um sjö mánaða rekstur.
Hverfisgata 18, Reykjavík · Rokkbar og tónleikastaður · Í dag: Eigendurnir sögðust ætla að opna aftur á nýjum stað og hluti starfsfólksins færði sig á systurstaðinn Bar 7 á Frakkastíg.
Bar 11, sem allir kölluðu Elleftuna, var rokkbar Reykjavíkur í um fjórtán ár. Hann byrjaði á Bergstaðastræti en flutti árið 2010 á Hverfisgötu 18, þar sem hann varð vinsæll lítill tónleikastaður fyrir háværar gítarsveitir. Eigendurnir, þeirra á meðal Össur Hafþórsson, ráku einnig aðra staði í miðbænum, svo sem Sódómu og Bar 7. Barinn var svo samofinn lífi fastagestanna að fleiri en eitt par sem kynntist þar hélt síðar brúðkaupið sitt á staðnum. Þegar ekki náðist samkomulag um áframhaldandi leigu var haldið kveðjupartí fyrir alla 21. apríl 2018 með loforðinu: „Við slökkvum á partýinu núna, en við komum aftur.“
Vegamótastígur 4, Reykjavík · Bistró og skemmtistaður · Í dag: Brugghúsið og veitingastaðurinn Bastard Brew & Food opnaði í húsinu árið 2018.
Vegamót, í lítilli hliðargötu við Laugaveg, var í um fimmtán ár einn stærsti og fjölsóttasti skemmtistaður miðbæjarins. Staðurinn var smart og notalegt bistró á daginn en troðfullur skemmtistaður á kvöldin. Óli Már Ólason og Andri Björnsson ráku hann saman í meira en áratug. Árið 2013 „hvíldu“ þeir skemmtistaðinn og ráku Vegamót eingöngu sem veitingastað, uns staðurinn opnaði aftur sem skemmtistaður í desember 2015. Síðar á áratugnum lokaði Vegamót fyrir fullt og allt og árið 2018 opnaði brugghús og veitingastaður „þar sem Vegamót var áður til húsa“.
Barónsstígur 11a, Reykjavík · veitingahús · Í dag: Árið 2020 var sótt um að breyta húsinu í íbúðir
Veitingamaðurinn Anton Narváez – sá sem stóð á bak við El Sombrero á Laugavegi – stofnaði Argentínu steikhús árið 1988 og smíðaði staðinn við Barónsstíg sjálfur frá grunni. Árið 1989 tóku Ingþór Björnsson, Tryggvi Agnarsson og Jörundur Guðmundsson við og steikhúsið opnaði dyrnar 27. október 1989. Kokkur var fenginn frá Argentínu til að halda matargerðinni trúrri argentínskri hefð og nær allur matur grillaður fyrir framan gestina, og á fáum árum var staðurinn talinn með þeim betri í borginni. Frá 1990 ráku matreiðslumennirnir Kristján Þór Sigfússon og Óskar Finnsson staðinn og í nærri þrjá áratugi var hann eitt þekktasta steikhús Reykjavíkur. Gengið var inn um viðarklædd göng í dimman sal með hlöðnum múrsteinsveggjum þar sem steikur, íslenskt lambakjöt og fiskur voru grillaðir yfir viðarkolum fyrir augum gesta. Á meðan aðrir eltu tískustrauma hélt Argentína sínum sígilda matseðli og varð fastur kostur fyrir fjölskylduveislur og tímamót. Í apríl 2018 sprakk heitavatnslögn og loka þurfti vegna viðgerða – staðurinn opnaði aldrei aftur og félagið var tekið til gjaldþrotaskipta 2020.
Grandagarður 20 (Marshallhúsið), Reykjavík · veitingastaður og bar · Í dag: La Primavera hefur rekið veitingastaðinn síðan í nóvember 2018
Marshall Restaurant + Bar opnaði í mars 2017 á jarðhæð nýuppgerðs Marshallhússins við enda Grandagarðs, sem orðið var heimili gallería og vinnustofa listafólks. Leifur Kolbeinsson, þekktastur fyrir La Primavera, stýrði staðnum, með Miðjarðarhafsskotinn matseðil af ferskum fiski, grænmetisréttum og pasta í björtum sal með útsýni yfir höfnina. Í nóvember 2018 opnaði La Primavera, sem hafði verið lokuð síðan 2011, aftur í salnum – fyrst sögð tímabundið – og síðan hefur staðurinn heitið La Primavera Marshallhúsinu.
Klapparstígur 27, 101 Reykjavík (originally Lækjargata 2), Reykjavík · bar / tónleikastaður · Í dag: Árið 2026 var greint frá því að endurvakið Café Rosenberg væri að snúa aftur á horni Naustanna og Tryggvagötu
Þórður „Doddi“ Pálmason og Auður Kristmannsdóttir opnuðu Café Rosenberg árið 2004 í Lækjargötu 2 og endurvöktu þar nafn gamla Rósenbergkjallarans sem brann með Tunglinu 1998; vinur þeirra, leikmyndahönnuðurinn Jón Þórisson, stakk upp á nafninu. Eftir brunann í húsunum við Austurstræti og Lækjargötu árið 2007, sem skemmdi kaffihúsið, flutti það á Klapparstíg 27 og starfaði þar í um tíu ár sem einn ástsælasti hlustunarstaður borgarinnar. Lifandi tónlist var í fyrirrúmi – eitt árið voru haldnir yfir 300 tónleikar – og gestir komu til að hlusta í alvöru, á listamenn á borð við Megas, Jonathan Richman, Sigríði Thorlacius og Svavar Knút. Hjónin seldu staðinn snemma árs 2017; nýir eigendur ráku hann í um fimm mánuði áður en honum var lokað í nóvember sama ár og húsnæðinu breytt í írska krá. Doddi og Auður ráku síðar lítið Rosenberg-kaffihús við Vesturgötu og árið 2026 tilkynntu þau að staðurinn yrði endurvakinn á horni Naustanna og Tryggvagötu.
Lækjargata, Reykjavík · Bar og lítill tónleikastaður · Í dag: Lokaði eftir gjaldþrot árið 2017.
Græna herbergið var lítill bar og svið við Lækjargötu sem um skamma hríð veitti jaðarlistafólki borgarinnar heimili í miðbænum. Þar átti Reykjavík Kabarett, kabarettsýning Margrétar Erlu Maack með gríni, tónlist og sirkusatriðum, sitt fyrsta heimili og sýningarnar urðu svo vinsælar að salurinn varð fljótt of lítill. Staðurinn var aðeins eins til tveggja ára gamall þegar hann varð gjaldþrota í nóvember 2017. Lokunin bar upp á sama tíma og hinn rótgróni Rosenberg á Klapparstíg hætti, einmitt þegar borgin hleypti af stokkunum verkefninu Reykjavík Tónlistarborg til að kortleggja og vernda tónleikastaði.
Bergstaðastræti 37, Reykjavík · hótel / veitingahús · Í dag: KEX-hópurinn opnaði nýjan veitingastað, Holt, í salnum 2018 og hélt gömlu innréttingunum
Hótel Holt var reist 1965 og veitingasalur þess varð eitt af sígildu heimilisföngum Reykjavíkur fyrir fína franska matargerð undir gyltum málverkarömmum. Barinn, þar sem veggina þekja skissur sem Jóhannes Kjarval rissaði á umbúðapappír og gaf upphaflegum eiganda hótelsins, var kallaður tímahylki með fáguðum viði, vínrauðu teppi og leðurstólum. Á fyrsta áratug þessarar aldar var veitingastaðurinn, Gallery Holt, þekktur fyrir hagstæðan franskan hádegisverð og rétti á borð við hreindýr með bláberjasósu. Honum var lokað um 2017 og snemma árs 2018 tók KEX-hópurinn við salnum með nýjum matseðli en varðveitti gamaldags innréttingarnar.
Varmahlíð 1 (Perlan, Öskjuhlíð), Reykjavík · Veitingastaður · Í dag: Perlan hýsir nú náttúrusýningu; Kaffitár og Rammagerðin tóku við veitingum og verslun.
Perlan, glerhvelfingin á Öskjuhlíð, opnaði árið 1991 með veitingastað á snúningsgólfi, svo útsýnið yfir borgina snerist hægt á meðan gestir snæddu. Hann var vinsæll veitingastaður í aldarfjórðung. Árið 2016 var tilkynnt að náttúrusýning myndi flytja inn í bygginguna og að Kaffitár og Rammagerðin tækju við veitingum og verslun. Veitingastaðurinn þurfti að vera farinn úr húsinu fyrir 10. janúar 2017. Bjarni Ingvar Árnason, sem hafði lengi rekið staðinn, sagði það mjög dapurlegt. Snúningsgólfið fékk að vera, en nýir rekstraraðilar sögðu að það yrði sjaldan sett í gang.
Laugavegur 27 (basement), 101 Reykjavík, Reykjavík · kaffihús · Í dag: Vínbarinn Tíu sopar opnaði í rýminu árið 2019
Tíu dropar var notalegt kjallarakaffihús á Laugavegi 27 sem setti svip sinn á miðbæinn í um þrjá áratugi (ein heimild segir raunar fjörutíu ár). Staðurinn var vinsæll fyrir dögurð, vöfflur og djass, og eftir klukkan sex á kvöldin breyttist hann í lítið brasserí með víni og ostabökkum; barborðið var frá níunda áratugnum. Árið 2016 sagði nýr eigandi hússins, víetnamskt veitingafélag, kaffihúsinu upp, og eftir árangurslausar viðræður lokaði það í júlí 2016, fastagestum til mikillar armæðu. Víetnamskur veitingastaður flutti inn, og árið 2019 varð kjallarinn að náttúruvínbarnum Tíu sopum, sem dregur nafn sitt af gamla kaffihúsinu.
Tryggvagata 20, Reykjavík · bar / tónleikastaður · Í dag: Annar skemmtistaður
Ekki má rugla honum saman við Glaumbæ sjöunda áratugarins: Tómas Tómasson veitingamaður opnaði Glaumbar við Tryggvagötu árið 1990, nýbúinn að slá í gegn með Hard Rock Café, beint við hliðina á gamla Gauki á Stöng og aðeins ári eftir að bjórinn var leyfður – líflegur staður þar sem oft var lifandi tónlist. Í júní 2010, eftir tuttugu ár, breytti saxófónleikarinn Steinar Sigurðarson honum í tónleikastaðinn Risið, en Glaumbarsnafnið sneri fljótt aftur. Staðurinn var einn af tónleikastöðum Reykjavík Live-hátíðarinnar 2012 og enn í febrúar 2016 var hann einn fjögurra bara sem máttu sýna Super Bowl fram á nótt. Um haustið var húsið auglýst til sölu og Glaumbar hvarf af skemmtanalistum borgarinnar; síðasta rekstrarfélagið var úrskurðað gjaldþrota í janúar 2020.
Laugavegur 10, Reykjavík · Asískur veitingastaður · Í dag: Húsnæðið var leigt nýjum leigjanda frá febrúar 2016 og Joe & the Juice átti í viðræðum um að opna þar.
Asía var einn elsti austurlenski veitingastaður Reykjavíkur og bar fram fisk-, rækju-, nauta- og kjúklingarétti að kínverskum hætti á Laugavegi í 27 ár. Fjölskylda eigendanna rak staðinn alla tíð. Árið 2005 taldi Grapevine hann meðal rótgrónustu kennileita verslunargötunnar. Í lok árs 2015 tilkynnti fjölskyldan á Facebook að staðnum yrði lokað eftir áramót, fastagestum til mikilla vonbrigða. Eigendurnir leigðu húsnæðið nýjum leigjanda frá 1. febrúar 2016 og danska djúskeðjan Joe & the Juice hóf viðræður um að taka það yfir.
Nethylur (fyrsti staðurinn), Reykjavík · pítsukeðja · Í dag: Enginn Pizza 67 í Reykjavík í dag; vörumerkið lifir í Færeyjum
Fyrsti Pizza 67 staðurinn opnaði í Nethyl í Reykjavík árið 1992 og keðjan sló í gegn hér á landi fyrir aldamót – þegar mest var rak hún 26 staði í sex löndum. Staðirnir í Reykjavík hurfu síðar, en vörumerkið sneri aftur með stað í Grafarvogi í desember 2014 og annan á Grensásvegi sumarið 2015. Endurkoman varð skammvinn: Grensásvegi var lokað í lok árs 2015 og rekstrarfélagið úrskurðað gjaldþrota í júní 2016. Pizza 67 lifir þó enn í Færeyjum.
Flatahraun 5a, Hafnarfjörður · krá / sportbar · Í dag: Kráin varð Ölstofa Hafnarfjarðar í maí 2015 og þar er Ölhúsið rekið í dag
English Pub við Flatahraun – Enski barinn – var krá Hafnfirðinga í enskum anda í Hrauninu. Hann skipti um eigendur vorið 2015 og kvaddi gamla nafnið með tveir-fyrir-einn kvöldi síðasta vetrardag, 22. apríl; 7. maí 2015 opnaði hann aftur sem Ölstofa Hafnarfjarðar – rétt um leið og Ölhúsið við Reykjavíkurveg tók upp nákvæmlega sama nafn. Ölhúsið flutti síðar inn í húsnæðið, þar sem það er enn rekið.
Flugvallarvegur 3 (Öskjuhlíð), Reykjavík · keiluhöll og bar · Í dag: Bardagaíþróttafélagið Mjölnir flutti í húsið 2016
Keiluhöllin var reist niðri í einni af gömlu grjótnámunum í norðanverðri Öskjuhlíð – þar sem grjót var tekið í Reykjavíkurhöfn – og fyrsta keilufélag landsins var stofnað árið 1984 í tengslum við salinn. Í þrjá áratugi var þetta staðurinn þar sem Reykvíkingar fóru í keilu, í afmælum, starfsmannagleði og deildarkeppni; um 2011 komu þangað um 240 þúsund manns á ári. Eigendurnir tilkynntu í janúar 2015 að rekstri yrði hætt 1. mars, og eftir það var Egilshöll eina keiluhöllin á höfuðborgarsvæðinu; árið 2016 tók Mjölnir við 3.000 fermetra húsinu.
Álfabakki 6 (Mjódd), 1981–late 1980s; then Ármúli 9 (Hótel Ísland), Reykjavík · skemmtistaður / sýningarstaður · Í dag: Í húsinu við Ármúla 9 er Hótel Ísland, heilsulindarhótel
Ólafur Laufdal, sem þegar hafði byggt upp Hollywood, opnaði Broadway við Álfabakka 6 í Mjódd 6. nóvember 1981 með kvöldverði, stórri sviðssýningu og dansleik fyrir allt að 1.500 gesti, og staðurinn varð fljótt vinsælasta veitingahús landsins. Árið 1986 opnaði hann Hótel Ísland í Ármúla, með leyfi fyrir 2.200 manns, og síðar flutti Broadway í það hús. Í gegnum árin komu þar fram Tom Jones, Jerry Lee Lewis, Fats Domino, The Shadows, Rod Stewart, Nick Cave og The Strokes; Björgvin Halldórsson var skemmtanastjóri í mörg ár og setti upp sýningar á borð við Allt vitlaust og Þó líði ár og öld, og Stjórnin var húshljómsveit Hótel Íslands í um þrjú ár. Ólafur dró sig í hlé um 2004 og Arnar Laufdal, sonur hans, tók við rekstrinum, og meðal síðari sýninga var Tinu Turner-sýning Sigríðar Beinteinsdóttur. Síðasta kvöldið á Broadway var 11. apríl 2014 og í húsinu er nú Hótel Ísland, heilsulindarhótel.
Jamie Kennedy á sviðinu á Broadway, 30. desember 2004. Ljósmynd: Hákon Freyr Hovdenak · Magni og Dilana á Broadway, 1. október 2006. Ljósmynd: Hákon Freyr Hovdenak
Austurstræti 8–10, Reykjavík · Bistró og bar · Í dag: American Bar opnaði í húsnæðinu snemma árs 2015.
Thorvaldsen var einn af glæsilegu bistróbörunum í Austurstræti á fyrsta áratug aldarinnar. Á daginn var þar veitingastaður með japönsk-innblásinn matseðil þar sem sjávarréttir voru í forgrunni, útisæti við götuna, sushi á sunnudögum og fusion-kvöld með tónlist. Innréttingarnar voru mínimalískar með djúpum sófum og ljúfri tónlist og sumum fastagestum þótti staðurinn meira skemmtistaður en bistró þegar leið á kvöldið. Grapevine lýsti honum árið 2005 sem dæmigerðum og vönduðum reykvískum bistróbar. Í árslok 2014 var Thorvaldsen horfinn og verið að innrétta American Bar í hans stað.
Ingólfsstræti 1a, Reykjavík · Bar · Í dag: Eigandinn opnaði arftakann Kaffi List á Klapparstíg 38 í maí 2014.
Næsti bar var opnaður árið 2008 af Spánverjanum Augustin Navarro Cortés, sem áður hafði rekið upprunalega Kaffi List á árunum 1992 til 1999. Barinn var falinn við Ingólfsstræti og varð einn ástsælasti bar borgarinnar: róleg tónlist, afslappaður hópur gesta og góð tilboð á drykkjum. Navarro lokaði honum í mars 2014. Örfáum vikum síðar hafði hann innréttað nýtt rými á Klapparstíg og opnað undir gamla nafninu Kaffi List – endurbættan Næsta bar, eins og hann orðaði það, með tapasréttum á boðstólum.
Hafnarstræti 5, Reykjavík · krá / rokkbar · Í dag: Horfið – rýmið varð Frederiksen Ale House 2014 og síðar Bird (lokaði 2025)
Café Amsterdam opnaði vorið 1991 á horni Hafnarstrætis og Tryggvagötu, tveimur árum eftir að bjórinn var leyfður, og Pressan kallaði hana nýjasta innleggið í barmenningu borgarinnar – og tók fram að kráin ætti ekkert skylt við Amsterdam þrátt fyrir nafnið. Byrjunin var brösótt: strax í lok maí hafði staðurinn skipt um eigendur í þriðja sinn. En hann fann taktinn með trúbadorum um helgar og varð með árunum ein ástsælasta búlla miðbæjarins – spilakassar innst, baksviðsherbergi í kjallaranum og svið þar sem ungar rokksveitir fengu tækifæri. Á Iceland Airwaves lifnaði hann við, troðfullur af tónleikum. Árið 2014 var gamla búllan endurnýjuð og varð Frederiksen Ale House.
Hringbraut 119, Reykjavík · pítsukeðja · Í dag: Í rýminu var síðar veitingastaðurinn XO og nú Pizzan
Hrói Höttur var pítsukeðja sem var fræg á tíunda áratugnum fyrir risastórar 30 tommu partípítsur. Árið 2005 bauð staðurinn við Hringbraut 119 upp á hádegishlaðborð með súpu, pítsum, pasta og steik, og árið 2007 voru vörumerkið og þrír staðir seldir nýjum eigendum, sem keyptu líka pítsustaðinn Pizzabæ í Mosfellsbæ. Næstu ár fylgdu mörg gjaldþrot félaga sem ráku einstaka staði, og síðasti rekstraraðilinn við Hringbraut var úrskurðaður gjaldþrota 26. nóvember 2014. Í rýminu var síðar veitingastaðurinn XO og nú Pizzan.
Smiðjustígur 6, Reykjavík · bar / tónleikastaður · Í dag: Hótelbyggingar
Faktorý var nafnið sem staðurinn að Smiðjustíg 6 fékk árið 2010, en hann hafði lengi heitið Grand Rokk – lágreistur salur á efri hæð þar sem þúsundir tónleika höfðu verið haldnar í meira en áratug og Hjálmar og Retro Stefson stigu sín fyrstu skref í átt að frægðinni. Undir Faktorý-nafninu bættist við lítill og hrár salur á neðri hæð sem hentaði raftónlist vel, og staðurinn stóð við veggjakrotað torg í hjarta bæjarins. Reiturinn var ætlaður undir hótel, og 11. ágúst 2013 lék GusGus á síðasta kvöldinu fyrir fullu húsi, þar sem Biggi Veira gagnrýndi borgarstjórn fyrir að verja ekki menningarstaði á borð við Faktorý og NASA. Húsin við Smiðjustíg voru síðan endurbyggð sem hótel.
Laugavegur 21, Reykjavík · Kaffihús og bar · Í dag: MacLand tók síðar við rýminu.
Nýlenduvöruverzlun Hemma & Valda opnuðu tveir ungir feður í gamla hornhúsinu við Laugaveg 21, þar sem samvinnukaffihúsið Kaffi Hljómalind hafði áður verið. Á daginn var þetta fjölskyldukaffihús sem seldi meira að segja barnaföt en á kvöldin afslappaður bar með ömmulegum húsgögnum, ódýrum bjór, djasskvöldum og trúbadorum. Á efri hæðinni var fótboltaspil og upprennandi hljómsveitir tróðu óvænt upp. Lesendur Grapevine völdu staðinn besta staðinn til að hefja kvöldið árin 2009, 2010 og 2011. Að lokum þurfti hann að víkja fyrir fasteignaverkefni sem aldrei varð að veruleika.
The Dubliner (Hafnarstræti 4)1995–um 2013 · Flutti
Hafnarstræti 4, Reykjavík · írsk krá · Í dag: The Dubliner er enn rekin við Naustin 1–3; í Hafnarstræti 4 komu síðar barirnir Dolly og Curious og frá 2022 mexíkóski staðurinn Tres Locos
Fyrsta kráin með írsku sniði hérlendis opnaði föstudaginn 1. desember 1995 í Hafnarstræti 4, þar sem fornbókaverslunin Bókavarðan hafði verið. Eigendurnir þrír – Íslendingur, Íri og Norðmaður, allir félagar í Round Table – fluttu inn innréttingar frá Írlandi, meðal annars allt að 400 ára gamlar kirkjuhurðir, og írska smiði til að setja þær upp. Þar var hvorki dansgólf né spilakassar; í staðinn sérbruggaður bjór frá Ölgerðinni og, í fyrsta sinn á Íslandi, Guinness úr krana, og írsk hljómsveit var flutt inn fyrir opnunina. Árum saman var Dubliner fastur liður með trúbadorum og lifandi tónlist flest kvöld vikunnar, þar til kráin flutti fyrir hornið í Naustin, þar sem hún er enn rekin.
Thorvaldsensstræti 2, by Austurvöllur, Reykjavík · tónleikastaður / skemmtistaður · Í dag: Danssalurinn var endurbyggður sem nær nákvæm eftirmynd sem hluti af hótelbyggingu; þar hafa aftur verið tónleikar frá 2023 undir nafninu Sjálfstæðissalurinn
Eftir að Sjálfstæðisflokkurinn flutti út var gamli danssalurinn við Austurvöll um áratugaskeið mötuneyti starfsfólks Pósts og síma, þar til hann opnaði aftur sem tónleikastaðurinn NASA árið 2001. Næsta áratuginn var hann eitt helsta svið Reykjavíkur á uppgangsárum íslenskrar tónlistar og fastur liður á Iceland Airwaves ár hvert, þar sem erlendar sveitir á borð við Television, The Rapture, Tindersticks og Cut Copy komu fram, auk klúbbakvölda og skólaballa. Í janúar 2012 varaði Grímur Atlason, framkvæmdastjóri hátíðarinnar, við því að Airwaves missti um fimmtung af rými sínu ef NASA lokaði, en eigandinn hugðist reisa hótel á reitnum og stóð til að loka staðnum 1. júní 2012. Lokunin vakti mótmæli tónlistarmanna; ytra byrði hússins var friðlýst árið 2011 og innra rými salarins í desember 2014. Salurinn var loks tekinn niður árið 2018 og endurbyggður sem nánast nákvæm eftirmynd innan hótelverkefnisins, og þar hafa tónleikar verið haldnir að nýju síðan 2023 undir nafninu Sjálfstæðissalurinn.
Tryggvagata 22, Reykjavík · Rokkklúbbur og tónleikastaður · Í dag: Salirnir hýsa nú Gaukinn á ný.
Þegar hinn goðsagnakenndi Gaukur á Stöng lokaði vorið 2008 opnaði stóri salurinn við Tryggvagötu aftur sem Sódóma Reykjavík, nafna költmyndarinnar frægu. Gengið var upp dimman stigagang inn á stórt gólf, reykingafólk hafði yfirbyggðar svalir og karlaklósettið var frægt fyrir myndir af bankamönnum á veggjunum. Össur Hafþórsson tók við rekstrinum snemma árs 2009, í miðju hruninu, enda vantaði borgina meðalstóran tónleikastað eftir að Gaukurinn og Organ lokuðu. Rokk- og þungarokkssveitir spiluðu þar í sífellu og Grapevine valdi Sódómu besta nýja bar ársins 2010. Reksturinn var settur á sölu árið 2011 og síðar lifnaði rýmið aftur við undir gamla Gauksnafninu.
Tryggvagata 22 (Naustin entrance), Reykjavík · Bar og klúbbur · Í dag: Í salarkynnunum við Tryggvagötu voru síðar Harlem, Húrra og þýskur bar.
Bakkus opnaði um miðjan júlí 2009 Naustamegin í gamla Gaukshúsinu og tók strax við listaliðinu sem stóð eftir heimilislaust þegar Sirkus lokaði. Staðurinn var þekktur fyrir ódýran bjór, mikið úrval erlendra vodkategunda, bíókvöld, reglulega tónleika, dans uppi á borðum og harðvítuga fótboltaspilsbardaga. Árið 2012 valdi Grapevine hann besta dansstað borgarinnar fyrir djarfar bókanir á plötusnúðum. Bakkus hélt líka sína eigin hliðarhátíð, B-Waves, samhliða Iceland Airwaves frá árinu 2009. Árið 2012 flutti hann í mun minna rými á Laugavegi 22 og lokaði endanlega eftir síðustu B-Waves tónleikana 5. nóvember 2012.
Laugavegur 20a, Reykjavík · kaffihús / skemmtistaður · Í dag: Lebowski Bar, með þema úr kvikmyndinni The Big Lebowski, tók við rýminu 2012
Oliver var kaffihús á daginn og skemmtistaður á kvöldin við Laugaveg og í um sjö ár einn af fjölsóttari viðkomustöðum helgarrúntsins í miðbænum á uppgangsárunum. Staðnum var lokað fyrir fullt og allt í janúar 2012. Eigandinn breytti rýminu ásamt félögum sínum af Vegamótum í bar í anda kvikmyndarinnar The Big Lebowski, með amerísku vegasjoppuútliti, hamborgurum og mjólkurhristingum. Lebowski Bar opnaði á sama stað sama ár, svo gestir Olivers þurftu ekki að leita langt.
Hafnarstræti 1–3 (courtyard off Naustin, between Hafnarstræti and Tryggvagata), Reykjavík · skemmtistaður
Batteríið opnaði vorið 2009 í húsnæðinu þar sem tónleikastaðurinn Organ hafði verið, í porti inn af Naustunum milli Hafnarstrætis og Tryggvagötu. Hann var rekinn sem skemmtistaður undir framkvæmdastjórn Eyjólfs Kristjánssonar og hélt á lofti orðspori staðarins sem næturstaðar í miðbænum. Snemma morguns 23. mars 2010 kviknaði í staðnum og hann var aldrei opnaður aftur eftir um árs rekstur. Með honum hvarf síðasta minningin um Organ, einn ástsælasta litla tónleikastað fyrsta áratugar aldarinnar.
Óðal stóð í Austurstræti 12a, alveg við Austurvöll, og auglýsingar frá „ÓÐAL v/Austurvöll“ birtast í blöðum frá 1976, meðal annars ein frá apríl það ár um „Óðal númer eitt“, sem bendir til þess að staðurinn hafi opnað um það leyti. Um tíma var hann virtur veitingastaður jafnt sem skemmtistaður og eitt af rótgrónu nöfnunum við torgið fyrir framan Alþingishúsið. Síðustu árin sneri staðurinn sér að nektardansi, þar til fortakslaust bann við nektarsýningum tók gildi 1. júlí 2010. Eigandinn breytti staðnum þá í bar með íþróttaívafi, en rekstrarfélagið var tekið til gjaldþrotaskipta veturinn eftir. Nú er þar Gilligogg, einn besti kokteilbar borgarinnar.
Hverfisgata 20, Reykjavík · Skemmtistaður · Í dag: Varð að Bankanum í desember 2010 og síðar komu Buddhabar, Mánabar og Park; árið 2017 endurvöktu eigendur B5 nafnið Hverfisbarinn sem bjór- og ginbar.
Hverfisbarinn opnaði í júní 2001 á horni Hverfisgötu og Smiðjustígs og strax tveimur vikum síðar sagði Fókus í DV að staðurinn hefði komið ágætlega inn í skemmtanalífið. Árum saman var hann einn vinsælasti skemmtistaður höfuðborgarsvæðisins. Með tímanum dvínuðu vinsældirnar og árið 2010 sagði nýr rekstraraðili að staðurinn drægi orðið aðallega til sín mjög unga gesti sem hefðu hrakið eldri fastagesti burt. Í desember 2010 var allt tekið í gegn í svörtu og hvítu og staðurinn opnaður sem Bankinn. Nokkrir skammlífir staðir fylgdu í sömu salarkynnum og aðdáendur gamla barsins héldu endurfundakvöld árið 2015. Árið 2017 endurvöktu eigendur B5 gamla nafnið, en þá sem rólegri bjórbar og lítinn tónleikasal frekar en skemmtistaðinn sem eitt sinn var.
Smiðjustígur 6, Reykjavík · Bar og tónleikastaður · Í dag: Efri hæðin varð að Faktorý, sem lokaði 2013 til að rýma fyrir hótelframkvæmdum.
Grand Rokk hóf göngu sína sem krá í húsinu við Klapparstíg þar sem Sirkus var síðar og var þá helst þekkt fyrir ábreiðuhljómsveitir. Eftir flutninginn á Smiðjustíg varð staðurinn, frá um 2002, hjartað í lifandi rokksenu borgarinnar: Freyr Eyjólfsson bókaði allt að þrenna tónleika á viku og hljómsveitir þurftu aldrei að borga fyrir að spila. Hjálmar héldu þar sína fyrstu tónleika og Singapore Sling, Mínus, Brain Police, The Fall, Stereolab og Bob Log III stigu öll á lágreist sviðið uppi. Árið 2006 drógu nýir eigendur úr tónleikahaldinu og settu upp sjónvarpsskjái fyrir íþróttir, en kráin niðri hélt áfram fyrir fastagestina. Efri hæðin endurfæddist síðar sem Faktorý og árið 2023 var Grandrokk enn nefnt meðal þeirra tónleikastaða sem borgin hefur misst.
Laugavegur 22, Reykjavík · Bar · Í dag: Í rýminu á götuhæð var síðar barinn Bravó.
Karamba opnaði vorið 2009 á jarðhæð gamla timburhússins við Laugaveg 22, sem á sér langa sögu í skemmtanalífi borgarinnar. Í eitt villt ár var staðurinn heimili ungu indísenunnar í Reykjavík og Retro Stefson og FM Belfast spiluðu þar oft. Síðdegin snerust um Bloody Mary og borðspil en kvöldin enduðu í dansi og óvæntum tónleikum. Myndasöguhöfundarnir Hugleikur Dagsson og Lóa Hjálmtýsdóttir skreyttu veggina. Grapevine valdi Karamba besta alhliða barinn árið 2009, en sumarið 2010 var hann horfinn – minnst sem brúarinnar milli Sirkuss og Bakkusar.
Austurstræti 9, Reykjavík · Veitinga- og skemmtistaður · Í dag: The Laundromat Café opnaði í húsinu árið 2010; húsið sjálft, reist 1907, hefur verið friðað frá 1991.
Austurstræti 9 var reist árið 1907 og hýsti mestalla 20. öldina hina rótgrónu verslun Egils Jacobsen. Þegar versluninni var lokað árið 1998 flutti veitinga- og skemmtistaðurinn Rex inn í friðaða húsið og varð hluti af næturlífinu í Austurstræti. Undir lok áratugarins tók skemmtistaðurinn Jacobsen við, nefndur eftir gamla kaupmanninum, og Fréttablaðið líkti stemningunni þar árið 2009 við hið goðsagnakennda Kaffi Thomsen. Skemmtistaðatímanum lauk þegar The Laundromat Café opnaði í húsinu árið 2010. Nafnið lifði þó áfram, því kokteilbar við Austurstræti tók síðar upp nafnið Jacobsen Loftið.
Café in Oddrúnarbær (Græna kaffihúsið)1998–um 2010 · Lokað
Oddrúnarbær í Hellisgerði, Hafnarfjörður · sumarkaffihús · Í dag: Kotið stendur enn og hefur verið miðstöð Álfagarðsins frá 2010
Oddrúnarbær er lítið kot í Hellisgerði, reist árið 1924 og líklega síðasta húsið sem byggt var í gamla bæjarlaginu í Hafnarfirði; það er kennt við Oddrúnu Oddsdóttur sem bjó þar frá 1950 til 1980. Eftir að húsið hafði staðið autt var opnað þar kaffihús sumarið 1998, og næstu árin var rekið þar kaffihús á sumrin. Í desember 2009 opnaði álfakaffihúsið Græna kaffihúsið í kotinu, með belgískum vöfflum, jólaglöggi og heitu súkkulaði, gærum á bekkjunum og íslensku handverki til sölu. Frá 2010 hefur kotið verið hjarta Álfagarðsins.
Hafnarstræti 1–3 (courtyard off Naustin, between Hafnarstræti and Tryggvagata), Reykjavík · tónleikastaður · Í dag: Húsnæðið varð að skemmtistaðnum Batteríinu árið 2009, sem brann í mars 2010
Organ var formlega opnaður 3. ágúst 2007 í Hafnarstræti 1–3, í porti inn af Naustunum, og það voru Gylfi Blöndal og Inga Sólveig sem stóðu að honum; á fyrstu tónleikunum léku Pornopop og The Way Down. Innan mánaðar hafði Eldar Ástþórsson, fyrrverandi framkvæmdastjóri Iceland Airwaves, fengið Franz Ferdinand til að spila í litla salnum. Lúinn en ástsæll varð staðurinn mikilvægt svið íslensku rokk- og indísenunnar, og á eins árs afmælishátíðinni í ágúst 2008 komu fram Mínus, Dikta, Jeff Who?, Jan Mayen, Bjartmar Guðlaugsson, Elín Ey og fjöldi annarra. Árið 2009 var húsnæðinu breytt í skemmtistaðinn Batteríið, og þegar hann brann 23. mars 2010 fór gamli Organ-salurinn sömu leið – þess vegna er Organ oft minnst sem staðarins sem brann.
Suðurlandsbraut, Reykjavík · veitingahús · Í dag: Íslenska keðjan Metro tók við stöðunum; síðasti hamborgarinn er til sýnis á Snotru í Þykkvabæ
McDonald's kom til Íslands árið 1993 og Davíð Oddsson, þáverandi forsætisráðherra, fékk fyrsta hamborgarann. Meðal staðanna var einn við Suðurlandsbraut og um tíma einn í miðbænum í húsi Hressingarskálans, og árið 2009 voru þeir þrír. Eftir bankahrunið 2008 féll krónan svo mikið að innflutt kjöt, ostur og grænmeti nær tvöfölduðust í verði, og í október 2009 tilkynnti fyrirtækið með innan við viku fyrirvara að það væri á förum; síðustu máltíðirnar voru seldar 30. október 2009. Rekstrarfélagið Lyst ehf. opnaði staðina á ný undir nafninu Metro með íslensku hráefni. Síðasti hamborgarinn og frönskurnar, sem keypt voru til að kanna hvort þau myndu nokkurn tímann skemmast, urðu að sérstöku fyrirbæri og eru nú til sýnis – í beinu streymi – á gistiheimili á Suðurlandi.
Þingvellir, below Almannagjá, Þingvellir · hótel / veitingahús · Í dag: Hótelið var ekki endurreist; lóðin er innan þjóðgarðsins á Þingvöllum
Valhöll var opnuð 20. ágúst 1898 sem gisti- og samkomuhús úr timbri á Þingvöllum, og varð þar að veruleika hugmynd sem Benedikt Sveinsson hafði barist fyrir frá sjöunda áratug 19. aldar. Þar var tekið á móti konungum 1907 og 1921, og árið 1929 var húsið allt flutt á ís á nýjan stað undir Almannagjá og endurhannað af Guðjóni Samúelssyni fyrir Alþingishátíðina 1930, þegar stór veitingasalur og eldhús bættust við. Um 1940 var Valhöll orðin vinsæll áfangastaður um helgar með dansleikjum á laugardagskvöldum, og síðar stækkaði húsið enn með nýjum álmum 1963 og 1974–76. Ríkið keypti Valhöll 2002 og 10. júlí 2009 eyðilagðist hótelið í eldi.
Klapparstígur 30, Reykjavík · bar · Í dag: Húsið varð síðar hluti af hótelbyggingu
Sirkus á Klapparstíg 30, gamalt timburhús málað grænblátt og grænt með pálmatrjám við dyrnar, var rekinn af Sigríði Guðlaugsdóttur, „Siggu Boston“, sem tók við húsnæðinu um aldamótin. Neðri hæðin var pínulítil, með stálborðum og ósamstæðum stólum, en varð samt daglegur samkomustaður tónlistarmanna, rithöfunda og listamanna borgarinnar – Björk lék þar reglulega og múm, Sigur Rós og Seabear voru tíðir gestir; þar var meira að segja haldin yfirvaraskeggskeppni. Staðurinn var upp á sitt besta 2003–2005, og þegar honum var lokað snemma árs 2008 vegna fyrirhugaðrar uppbyggingar léku yfir 200 tónlistarmenn, þar á meðal Sigur Rós og Páll Óskar, á maraþontónleikum heila helgi í mótmælaskyni. Húsið var þó aldrei rifið, ekki síst vegna hrunsins; þar var síðar tölvuverslun og nú er það hluti af hótelbyggingu. Sirkus lifði áfram sem listaverk á Frieze-listamessunni í London, sem bar í Þórshöfn í Færeyjum frá 2009 og frá 2018 á Seyðisfirði, þangað sem Sigga flutti hann með upprunalegu veggmyndunum.
Austurstræti 22 (corner of Lækjargata), Reykjavík · bar / skemmtistaður · Í dag: Húsið var endurbyggt í upprunalegri mynd frá 1801; þar er nú veitingastaðurinn Caruso
Pravda var í Austurstræti 22, fyrsta húsinu sem reis við götuna, árið 1801, en þar höfðu í tvær aldir m.a. verið Landsyfirrétturinn, Trampe greifi stiftamtmaður og, um skamma hríð árið 1809, Jörundur hundadagakonungur. Eftir langa sögu sem verslunarhús – Haraldarbúð, Herrabúðin og síðar tískuverslunin Karnabær – varð húsið skemmtistaðurinn Astró og Pravda opnaði þar árið 2003.
Vorið 2006 varð Pravda heimavöllur Pravda-prinsessunnar, keppni sem Myndver.is átti hugmyndina að og bar veg og vanda af – frá myndatökum til framkvæmdar – í samstarfi við Pravda, tímaritið Sirkus RVK, Iceland Express, sólbaðsstofuna Smart og Smirnoff. Á laugardagskvöldum voru fjórar stelpur valdar úr hópi gesta og myndaðar á staðnum, og svo kepptu þær í næsta tölublaði Sirkuss þar sem lesendur kusu með SMS. Alls tóku 32 stúlkur þátt í átta undankeppnum, og í júní var lokakvöldið haldið á Pravda: stappað hús, kampavín og keppni sem bæði keppendur og áhorfendur tóku mátulega alvarlega. Aðalverðlaunin voru ferð fyrir tvo til Evrópu.
Austurstræti 22 í dag, endurbyggt í upprunalegri mynd eftir brunann 2007. Ljósmynd: ArniGael / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 · Pravda-prinsessan 2006 í Sirkus RVK, frá lokakvöldinu og undankeppnunum. Ljósmyndir: Myndver.is (Hákon Freyr Hovdenak) · síður úr Sirkus RVK 2006
Lækjargata 2, Reykjavík · Veitingastaður · Í dag: Hornhúsið við Lækjargötu 2, reist 1852, skemmdist mikið í brunanum í apríl 2007 og Café Ópera opnaði ekki aftur.
Í tvo áratugi var Café Ópera fastur liður í veitingalífi miðbæjarins, í gamla hornhúsinu við Lækjargötu 2 frá árinu 1852. Innréttingarnar báru bóhemískan blæ frá byrjun 20. aldar, með kitsch-veggspjöldum, málverkum og píanói sem hékk uppi á vegg. Aðalsmerki staðarins var steikin á heita steininum: hrátt kjöt borið fram á glóðheitum steini svo gestir gátu eldað það sjálfir við borðið, oft á eftir rjómalagaðri humarsúpu með koníaki. Snemma árs 2007 var staðnum lokað vegna allsherjarbreytinga. Aðeins nokkrum vikum síðar, 18. apríl 2007, skemmdi stórbruninn á horni Austurstrætis og Lækjargötu húsið illa, en þar voru einnig Café Rósenberg og kebabstaður, og Café Ópera opnaði aldrei aftur.
Vesturgata 6–8, Reykjavík · veitingastaður · Í dag: Síðar kínverskir veitingastaðir (Great Wall, DaChin)
Naustið opnaði 6. nóvember 1954 í fiskpakkhúsi Geirs Zoëga frá 1882 að Vesturgötu 6–8. Stofnendur voru sjö, meðal annars Halldór S. Gröndal, menntaður í hótelrekstri, og Geir Zoëga yngri, sem fékk föður sinn til að leggja þeim til gamla húsið. Skreytt siglutrjám, skipsbjöllum og nafnspjöldum skipa lofaði staðurinn opnun allan daginn og um fimmtíu réttum, og áratugum saman var hann einn glæsilegasti veitingastaður landsins – forseti Íslands hélt þar veislur fyrir konunga Danmerkur og Svíþjóðar, Kekkonen Finnlandsforseta og Harald krónprins Noregs. Árið 1958 tók Naustið að auglýsa „þorramat“, og er það elsta þekkta dæmið um orðið; hlaðborð með gömlum íslenskum mat á þorranum var fljótlega tekið upp um allt land. Gestir elskuðu básana og hinn goðsagnakennda Símonarbar á efri hæðinni, en um miðjan fyrsta áratug aldarinnar var staðnum lokað; þegar innréttingarnar voru teknar niður 2006 voru þær ljósmyndaðar fyrir Árbæjarsafn og básarnir gefnir Hótel Látrabjargi og pítsustað í Sandgerði. Kínverski veitingastaðurinn Great Wall opnaði þar 2007 og síðar DaChin.
Hafnarstræti 12, Ísafjörður · danshús · Í dag: Félagsmiðstöð ungmenna, síðar verslanir
Húsið að Hafnarstræti 12 var byggt um 1930 og gekk á þriðja og fjórða áratugnum undir nafninu Uppsalir, fyrst sem kaffihús og síðan Hótel Uppsalir. Árið 1937 keyptu sjálfstæðisfélögin á Vestfjörðum húsið, byggðu við það stóran sal og opnuðu það vorið 1939 sem Sjálfstæðishúsið – veitingastað, danshús og samkomustað sem síðar fékk viðurnefnið Sjallinn, að fyrirmynd hins fræga staðar á Akureyri. Árið 1979 tóku liðsmenn BG flokksins húsið á leigu og endurvöktu nafnið Uppsalir; þar léku meðal annars Utangarðsmenn, Grafík, HLH-flokkurinn og Friðryk, og 1985 opnaði þar veitingastaður með vínveitingaleyfi. Á tíunda áratugnum fylltu stærstu danshljómsveitir landsins – Sálin hans Jóns míns, Skítamórall, Írafár og Á móti sól – dansgólfið, á meðan Pizza 67 á neðri hæðinni naut mikilla vinsælda. Síðustu dansleikirnir voru haldnir haustið 2005; eftir það var húsið félagsmiðstöð ungmenna og síðar verslanir.
Kringlan shopping centre, Reykjavík · veitingahús · Í dag: Hard Rock sneri aftur til landsins með nýjum stað í miðbænum í október 2016
Hard Rock Café opnaði í Kringlunni 25. júlí 1987 og flutti formúlu bandarísku keðjunnar til Reykjavíkur – hamborgara, mjólkurhristinga og rokkminjar á veggjum. Staðurinn sló strax í gegn og var í nærri tvo áratugi fastur viðkomustaður fjölskyldna og ferðamanna. Vinsældirnar dvínuðu þó með árunum og að sögn Vísis stóð reksturinn að lokum ekki lengur undir kostnaði. Staðnum var lokað 29. maí 2005 eftir tæp átján ár og Ísland var án Hard Rock þar til nýr staður opnaði í miðbænum 2016.
Austurstræti 22, Reykjavík · Skemmtistaður · Í dag: Pravda tók við húsinu 2003 en það brann 2007; í endurbyggðu húsi er nú veitingastaðurinn Caruso.
Astró opnaði í Austurstræti árið 1995 og varð á svipstundu aðalskemmtistaður áratugarins – staðurinn þar sem VIP-menningin hóf innreið sína í Reykjavík. Frægust var súlan: sá sem keypti stóra kampavínsflösku fékk nafnið sitt skrifað á hana, öllum til sýnis. Það þótti mikill heiður að komast á súluna – vinahópar slógu saman í flösku bara til að komast upp á hana, og þar mátti sjá nöfn erlendra stjarna á borð við Jerry Seinfeld og Mel B við hlið íslenskra poppara eins og Skítamórals. Plötusnúðar á borð við Áka pain, Svala, Margeir og Kidda Bigfoot mótuðu hljóminn og fastagestir minnast áranna 1996–1998 og Bigfoot-tímabilsins 2000–2002 sem gullaldar staðarins. Ásamt Tunglinu og Rósenbergkjallaranum handan við hornið á Lækjargötu gerði Astró vesturenda miðbæjarins að hjarta skemmtanalífsins í Reykjavík á tíunda áratugnum – gullöld miðbæjardjammsins vestan Lækjargötu. Astró starfaði undir eigin nafni fram á sumar 2003, þegar Pravda tók við húsinu. Söknuðurinn var slíkur að sérstakt Astró-kvöld var haldið á Nasa árið 2009.
Sólgarður, former Saurbæjarhreppur, Eyjafjarðarsveit, Eyjafjarðarsveit · Félagsheimili · Í dag: Smámunasafn Sverris Hermannssonar (frá 2003)
Elsti hluti Sólgarðs var reistur um miðjan fjórða áratuginn af hreppsnefnd og ungmennafélagi sveitarinnar sem samkomuhús fyrir innanverðan Eyjafjörð. Eftir að suðurálma bættist við var húsið vígt sem félagsheimili 30. október 1954, það fyrsta í Eyjafirði samkvæmt nýju félagsheimilalögunum. Áratugum saman voru þar dansleikir, leiksýningar, þorrablót og jólatrésskemmtanir, og þar var einnig skóli sveitarinnar. Norðurálma sem bættist við um 1979–80 gaf húsinu samhverfa gaflana. Frá júlí 2003 hefur Smámunasafn Sverris Hermannssonar, safn hversdagslegra smáhluta, verið í húsinu.
Kaffi Thomsen í Hafnarstræti 17 byrjaði árið 1996 sem lítið kaffihús á efri hæð og óx, á öldu danstónlistaræðisins undir lok tíunda áratugarins, í tveggja hæða klúbb. Þar var öflugt hljóðkerfi og þekktustu plötusnúðar landsins, sem fylltu helgarnar af teknói, drum 'n' bass og djúpu house. Hápunkturinn kom sumarið 2000 þegar borgarstjórn Reykjavíkur gerði tilraun með frjálsan opnunartíma skemmtistaða: Thomsen varð staðurinn sem allir héldu á þegar aðrir barir lokuðu, og einn fastagestanna minntist þess síðar að hafa gengið út í morgunsólina klukkan níu. Klúbburinn lokaði árið 2002, við lok þess tímabils sem hann hafði sett svip sinn á.
Búðir, Snæfellsnes, Búðir · hótel / veitingahús · Í dag: Nýtt Hótel Búðir opnaði á sama stað 14. júní 2003
Gamla Hótel Búðir opnaði 1947 sem gistihús með fiskréttaveitingastað á hinum fornfræga verslunarstað Búðum á sunnanverðu Snæfellsnesi, undir Jökli. Það varð kær griðastaður listamanna; Halldór Laxness dvaldi þar oft og skrifaði, og sömuleiðis gisti þar Jóhannes Kjarval. Reksturinn var gerður að hlutafélagi 1956 og í meira en hálfa öld var hótelið kær áfangastaður á nesinu. Hinn 21. febrúar 2001 brann hótelið til kaldra kola og nýtt hús opnaði á sama stað 2003.
Strandgata 30, Hafnarfjörður · bar og dansstaður · Í dag: Lóðin stóð auð í tvo áratugi; stækkun Fjarðar hefur verið í byggingu þar frá 2022
Þegar synir Árna Þorsteinssonar bíóstjóra seldu bænum Hafnarfjarðarbíó í september 1988 lagðist bíóreksturinn af og húsinu var fljótlega breytt í dansstað og verslunarhúsnæði. Á efstu hæðinni var opnaður bar sem kallaðist Nillabar. Gamla bíóið og nágrannahús Kaupfélagsins á Strandgötu 28 voru rifin árið 2001 og lóðin stóð auð í um tvo áratugi áður en framkvæmdir við stækkun Fjarðar hófust árið 2022.
Víkurbraut 58, 240 Grindavík, Grindavík · félagsheimili / danshús · Í dag: Gistiheimili frá 2014, nú Geo Hotel Grindavík
Sameignarfélag Grindvíkinga reisti Festi eftir teikningu Ragnars Emilssonar arkitekts; framkvæmdir hófust 1968, húsið var fyrst tekið í notkun á sjómannadaginn 1972 og formlega opnað um haustið. Auk 350 sæta salar hýsti 1.700 fermetra byggingin bókasafn, bíó, fundarsali og skrifstofur sveitarfélagsins, og meðal forstöðumanna var Tómas Tómasson, síðar kenndur við Tommahamborgara, sem gaf meira að segja út smáskífu með Pjetri og Úlfunum undir merki Festar. Nánast allar vinsælustu danshljómsveitir síns tíma léku þar – Trúbrot, Hljómar, Hljómsveit Ingimars Eydal og síðar SSSól, Sálin hans Jóns míns, Todmobile, Skítamórall og Írafár – og Stuðmenn héldu sinn allra fyrsta opinbera dansleik í Festi árið 1975. Festi var eitt fárra félagsheimila landsins sem skiluðu hagnaði á blómaskeiðinu, en dansleikjum fækkaði eftir því sem stöðum fjölgaði á níunda áratugnum og um 2000 var þeim nánast lokið. Eftir að hafa staðið auð árum saman og ekki selst var húsinu breytt í gistiheimili árið 2014 og þar er nú rekið Geo Hotel Grindavík.
Corner of Klapparstígur and Hverfisgata, Reykjavík · bar
Bíóbarinn stóð á horni Klapparstígs og Hverfisgötu frá 1991 til 1999 og var, eins og nafnið gefur til kynna, bar kvikmyndaáhugafólks: á efri hæðinni voru sýndar bíómyndir og veggirnir þaktir plakötum og bíómunum. Kjallarinn var annar heimur – heitt og þröngt dansgólf þar sem plötusnúðarnir KGB og Kári héldu klúbbakvöld. Quarashi, Stjörnukisi og Botnleðja léku þar öll, og gestahópurinn var blanda kvikmyndanörda, bóhema og tónlistarunnenda. Þegar staðurinn stóð sem hæst um miðjan tíunda áratuginn var hann stofa indíkrakkanna og forveri Sirkuss, örlítið ofar við Klapparstíg.
Lækjargata 2 (2a), corner of Austurstræti – the old Nýja bíó building, Reykjavík · skemmtistaður · Í dag: Nýtt hús á horninu þar sem m.a. Hard Rock Café og Grillmarkaðurinn eru til húsa
Gamla Nýja bíó, sem hafði sýnt kvikmyndir á horni Lækjargötu og Austurstrætis frá 1920 til 1987, opnaði aftur árið 1987 sem skemmtistaðurinn Lækjartunglið, sem fljótlega var stytt í Tunglið. Það varð einn heitasti staður borgarinnar og meðalstór tónleikasalur fyrir alls konar tónlist, og blómaskeiðið stóð frá byrjun og fram á miðjan tíunda áratuginn – árin þegar Tunglið, Rósenbergkjallarinn undir því og, frá 1995, Astró handan götunnar gerðu hornið á Lækjargötu og Austurstræti að miðju skemmtanalífsins í borginni, á gullöld miðbæjardjammsins vestan Lækjargötu. Ham hélt þar kveðjutónleika sína árið 1994 og The Prodigy lék á Tunglinu 24. september 1994, sama kvöld og sveitin spilaði í Kaplakrika í Hafnarfirði. Öryggisvörður kom auga á eld í húsinu að morgni 30. júlí 1998; bruninn var einn sá mesti í sögu miðborgarinnar og húsið eyðilagðist og var rifið. Nú stendur nýtt hús á horninu þar sem m.a. Hard Rock Café og Grillmarkaðurinn eru til húsa.
Lækjargata 2a (basement of Tunglið), Reykjavík · bar / klúbbur · Í dag: Hvarf með húsi Tunglsins
Rósenbergkjallarinn opnaði árið 1991 í kjallaranum undir Tunglinu og var í fyrstu blanda af rokkbar og dansstað. Um 1994 varð hann höfuðvígi ungrar reif-senu á Íslandi, troðfullur af reifkrökkum og rokkurum í bland. Plötusnúðurinn DJ Kári, einn af þeim sem þeyttu skífum í senunni, minntist hans sem sveitts partíkjallara þar sem svitinn draup úr loftinu. Með Tunglið á hæðinni fyrir ofan og Astró handan götunnar var kjallarinn hluti af gullöld miðbæjardjammsins vestan Lækjargötu. Staðurinn var síðar seldur og varð aftur meira rokkbúla. Hann brann með Tunglinu 30. júlí 1998 og opnaði aldrei aftur.
Tveir vinir og annar í fríium 1990–um 1998 · Nýtt nafn
Laugavegur 45 (corner of Frakkastígur), Reykjavík · bar / tónleikastaður · Í dag: Varð að nektarstaðnum Vegas undir lok tíunda áratugarins
Tveir vinir og annar í fríi var teppalagður kjallarabar við Laugaveg, með karókívél og breiðtjaldssjónvarpi, sem um miðjan tíunda áratuginn var orðinn besti staður bæjarins fyrir hljómsveitir að spila á. Ragnhildur, kölluð Hilla, rak staðinn og bókaði tónleikana sjálf. Tónlistarmenn minnast hans sem meira „alvöru rokks“ en Gauks á Stöng, sem hallaðist að kráarrokki og vinsældapoppi, og heil kynslóð ungra gítarhljómsveita fékk þar svið. Undir lok tíunda áratugarins var kjallaranum breytt í nektarstaðinn Vegas og rokkkvöldunum lauk.
Fischersund (former Duus-Hús), 101 Reykjavík, Reykjavík · klúbbur · Í dag: Húsið var síðar rifið
Tetriz opnaði sumarið 1996 í gömlu salarkynnum Duus-Húss við Fischersund og var rekinn af kvikmyndaleikstjóranum Júlíusi Kemp, sem er þekktastur fyrir gamanmyndina Pís of keik. Þetta var skemmtistaður með tíðri lifandi tónlist og kom til sögunnar einmitt þegar íslenskt hiphop var að slíta barnsskónum, svo rappið var sérgrein hússins. Quarashi komu þar fram, sömuleiðis rappararnir sem síðar mynduðu Subterranean, og hljómsveitin Jetz hélt þar útgáfutónleika. Tetriz lifði aðeins í um eitt og hálft ár, og gamla húsið var síðar rifið.
Fischersund (Duus-hús), 101 Reykjavík, Reykjavík · krá / tónleikastaður · Í dag: Húsið var rifið og nýtt hús reis í staðinn
Duus-Hús, krá í gömlu húsi við Fischersund í Grjótaþorpinu, opnaði árið 1984; árið 1986 bættist við lítill tónleikasalur og Stuðmenn riðu þar á vaðið – fimmtíu gestir dugðu til að salurinn virtist troðfullur. Næstu árin léku þar allir frá Ham til Sykurmolanna, og Sykurmolarnir héldu þar útgáfuteiti fyrstu plötu sinnar, Life's Too Good, árið 1988. Frá vori 1987 til vors 1991 hélt djassklúbburinn Heiti potturinn þar djasskvöld á sunnudögum – yfir 200 talsins – og meðal erlendra gesta voru Kenny Drew og Charles McPherson. Frægasta kvöldið var í ágúst 1990 þegar Sykurmolarnir héldu einkatónleika fyrir François Mitterrand Frakklandsforseta og Jack Lang menningarmálaráðherra í opinberri heimsókn þeirra. Sumarið 1996 hafði klúbburinn Tetriz tekið við salarkynnunum; eftir það stóð húsið autt um hríð áður en það var rifið og nýtt hús reist í staðinn.
Austurstræti 20, Reykjavík · veitingahús / kaffihús / skemmtistaður · Í dag: Endurvakinn sem Hressingarskálinn í gamla andanum árið 2021
Hressingarskálinn opnaði árið 1932 í Austurstræti 20, í timburhúsi frá 1805, og er oft kallaður elsta veitingahús Reykjavíkur. Áratugum saman var hann stofa bæjarins, þar sem rithöfundar og menntamenn leituðu skjóls fyrir kuldanum yfir kaffi, mat og samræðum; módernistaskáldið Steinn Steinarr var einn frægasti fastagesturinn. Undir lok 20. aldar glataði hann gamla svipnum og varð skemmtistaður og síðar sportbarinn Bjarni Fel. Í júní 2021 var hann opnaður aftur sem Hressingarskálinn í gamla andanum, með heimilismat, pönnukökum og hinni frægu Hressó-köku.
Corner of Kirkjuvegur and Vestmannabraut, Vestmannaeyjar · Samkomu- og danshús · Í dag: Hvítasunnukirkjan, en salurinn er enn notaður fyrir tónleika
Sjálfstæðisfélagið reisti glæsilegt samkomuhús á sprengdum Mylnuhólnum, þar sem gamla Gúttó hafði staðið, frá október 1936 til janúar 1938. Húsið var vígt 22. janúar 1938 og var þá næststærsta samkomuhús landsins á eftir Gamla bíói í Reykjavík. Áratugum saman var það helsti skemmti- og dansstaður Eyjamanna og var byggt við það 1963–65. Árið 1993 keypti Hvítasunnukirkjan húsið, endurnýjaði það og flutti starfsemi sína þangað árið 1995. Gamli danssalurinn er nú kirkja, en þykir þó enn besti salurinn í Eyjum fyrir tónleika.
Borgartún 32, Reykjavík · skemmtistaður · Í dag: Hótel Cabin er nú rekið í Borgartúni 32
Klúbburinn opnaði sem veitingahús árið 1960 í þriggja hæða skrifstofuhúsi með kjallara við Borgartún 32, ríkulega innréttaður með vínstofu í austurlenskum stíl og setustofu í anda veiðikofa. Sigurbjörn Eiríksson, sem einnig rak Glaumbæ, stóð að rekstrinum og líkt og Glaumbær var Klúbburinn á nokkrum hæðum þar sem hljómsveitir á borð við Hauka og Júdas léku. Eftir að Glaumbær brann í desember 1971 varð Klúbburinn vinsælasti skemmtistaður unga fólksins í bænum. Orðsporið beið hnekki um miðjan áttunda áratuginn, reksturinn dróst saman og á níunda áratugnum var stærstum hluta staðarins lokað og það sem eftir stóð nefnt Sportklúbburinn. Skömmu eftir miðnætti 3. febrúar 1992 kom upp eldur í stigagangi sem skemmdi allar þrjár hæðirnar illa og þar með var sögu staðarins lokið.
Laugavegur 105 / Hverfisgata 116 (1945–58); Brautarholt 20 (1958–91), Reykjavík · danshús / skemmtistaður · Í dag: Húsinu við Brautarholt 20 hefur verið breytt í íbúðir (samþykkt 2020)
Hjónin Ragnar V. Jónsson og Júlíana Erlendsdóttir stofnuðu Þórscafé, sem fyrst er getið sem veitingahúss haustið 1945 á efri hæð húss við Hlemm með inngangi bæði frá Laugavegi og Hverfisgötu; árið 1958 flutti staðurinn í tveggja hæða hús sem Ragnar lét reisa við Brautarholt 20. Frá 1954 lék KK-sextettinn þar fimm kvöld í viku með söngkonum eins og Sigrúnu Jónsdóttur og Ellý Vilhjálms, Lúdó og Stefán urðu jafnvinsælir eftir þeirra dag og síðar voru Galdrakarlar húshljómsveit um árabil þar til þeir hættu árið 1983. Þar sem aðeins hótel máttu veita áfengi var enginn bar fyrr en 1976, þegar staðurinn fékk vínveitingaleyfi, diskótek á neðri hæðinni og rými fyrir um 1.200 manns, og Þórskabarett hóf göngu sína – revía með Halla og Ladda og svo dansleikur. Fjölskyldan rak staðinn í áratugi og árið 1971 tóku Jón Ragnarsson, sonur Ragnars, og tengdasonurinn Björgvin Árnason við. Um 1990 tók að halla undan fæti, staðurinn hét um skeið Amadeus, Vetrarbrautin og Danshöllin, og honum var lokað fyrir fullt og allt sumarið 1991; síðar voru Hitt húsið og Baðhús Lindu í húsinu, sem nú hefur verið breytt í íbúðir.
Strandgata 30, Hafnarfjörður · Kvikmyndahús, síðar dansstaður · Í dag: Eftir 1988 varð húsið skemmtistaður og verslanir, með Nillabar á efstu hæð.
Hafnarfjarðarbíó, sem bæjarbúar kölluðu Árnabíó eftir stofnandanum Árna Þorsteinssyni, hóf sýningar 6. mars 1914. Árið 1936 keypti Árni Strandgötu 30, þar sem Hótel Drífandi hafði áður verið, og endurbyggði húsið, og þar hófust sýningar í desember 1943. Frá 1952 flutti bíóið einnig inn kvikmyndir og leigði þær öðrum kvikmyndahúsum. Eftir að Árni lést árið 1956 ráku synir hans, Níels og Kristinn, bíóið þar til þeir seldu Hafnarfjarðarbæ húsið 9. september 1988. Fljótlega var því breytt í dansstað og verslunarhúsnæði, með Nillabar á efstu hæð, og varð hluti af skemmtanalífinu við Strandgötu ásamt Mánabar og Skálanum.
Ármúli 5, Reykjavík · skemmtistaður / diskótek · Í dag: Fékk nafnið Jollygood í byrjun tíunda áratugarins
Ólafur Laufdal veitingamaður tók við skemmtistaðnum Sesari í Ármúla, endurinnréttaði hann og opnaði sem Hollywood 2. mars 1978, og svo margir mættu að fjöldi fólks varð frá að hverfa; hann rak staðinn ásamt Kristínu Ketilsdóttur, eiginkonu sinni. Fyrirmyndin var Studio 54 í New York og Hollywood var fyrsti staðurinn á Íslandi með upplýst dansgólf og myndbandstæki, með sjónvörpum á veggjunum sem sýndu tónlistarmyndbönd, og plötusnúðar á borð við Leópold Sveinsson, Vilhjálm Ástráðsson og Ásgeir Tómasson þeyttu diskóskífum. Opið var alla daga nema á þurrum miðvikudögum og staðurinn var þekktur fyrir glamúr: tískusýningar Módel '79 á fimmtudögum og sunnudögum, keppnina um Ungfrú Hollywood þar sem bíll eða ferð til Hollywood var í verðlaun, og skemmtikrafta eins og Ladda og Hauk Morthens. Frægur siður var að gestir sendu miða með afmælis- og ástarkveðjum í plötusnúðabúrið til að láta lesa þær upp yfir dansgólfið. Ólafur seldi reksturinn árið 1987; hljómsveitir eins og Sixties léku þar áfram undir lok níunda áratugarins og í byrjun þess tíunda hafði staðurinn fengið nafnið Jollygood. Hollywood lagði á sínum tíma línurnar fyrir stóru skemmtistaðina í Reykjavík – glamúrinn, plötusnúðana og dansgólfið sem miðbæjarstaðir tíunda áratugarins, frá Tunglinu til Astró, byggðu á.
Thorvaldsensstræti 2 by Austurvöllur (1963–73); Suðurlandsbraut 26 (1973–86), Reykjavík · danshús · Í dag: Salurinn við Austurvöll er Sjálfstæðissalurinn í dag; í Suðurlandsbraut 26 eru verslanir
Sigmar Pétursson veitingamaður, sem áður hafði rekið Breiðfirðingabúð, tók við sal Sjálfstæðisflokksins við Austurvöll árið 1963 og gaf honum nafnið Sigtún; ásamt Glaumbæ varð hann einn vinsælasti skemmtistaður ungs fólks á landinu. Sigmar var sjálfur á staðnum flest kvöld og greip jafnvel í harmonikkuna fyrir gestina í verkfalli tónlistarmanna árið 1965. Pónik og Einar, Haukur Morthens og hljómsveit, Roof Tops, Mánar, Haukar, Lónlí blú bojs, Galdrakarlar og Brimkló léku þar allir, og bingó og félagsvist voru fastir liðir. Þegar flokkurinn seldi gamla húsið byggði Sigmar nýtt Sigtún við Suðurlandsbraut 26, sem opnaði árið 1973, með sal fyrir um 1.000 gesti – þann stærsta á landinu. Þegar diskótekin tóku völdin undir lok áttunda áratugarins og á þeim níunda dvínaði eftirspurn eftir stórum sölum með lifandi tónlist; Sigtúnsnafnið var lagt niður árið 1986 og skemmtistaðurinn Útópía var um tíma rekinn í húsinu.
Safari (later Roxzý, Casablanca)1983–1986 · Nýtt nafn
Skúlagata 30, Reykjavík · skemmtistaður · Í dag: Ekki lengur skemmtistaður; Kex hostel er rekið í næsta húsi
Safari opnaði í byrjun febrúar 1983 að Skúlagötu 30, í húsi Tómasar A. Tómassonar sem árið áður hafði rekið þar áfengislausa unglingastaðinn Villta tryllta Villa. Lágt var til lofts, pláss fyrir 450 manns og blikkandi diskógólf, og um tíma var þetta eini staðurinn í bænum með reglulega lifandi tónlist eftir að Hótel Borg hætti að hýsa hljómsveitir: Mezzoforte lék á opnunarkvöldinu og síðan komu Egó, Grafík, Kukl, Þursaflokkurinn og Tappi tíkarrass, auk þess sem Grace Jones leit þar inn. Aðdáendaklúbbur Duran Duran á Íslandi var stofnaður á Duran Duran-kvöldi á staðnum, og staðurinn rak meira að segja eigin útgáfu, Safari Records, sem gaf út plötur Frakkanna og Bubba Morthens. Reksturinn var brokkgengur: staðurinn var auglýstur til sölu 1984, honum var lokað og hann opnaður aftur nokkrum sinnum, og síðasta Safari-kvöldið var um áramótin 1985–86. Í febrúar 1986 opnaði þar Roxzý, þar sem Einstürzende Neubauten og Nick Cave og the Bad Seeds léku, og síðar Casablanca sem starfaði fram undir aldamót.
Eyrarvegur 2, Selfoss · danshús / veitingahús · Í dag: Húsið var jafnað við jörðu 1986
Selfossbíó opnaði 13. maí 1944 – leikhús, kvikmyndahús og veitingastaður sem Gunnlaugur Halldórsson teiknaði, hlaðið úr vikursteini, og heitt vatn var flutt frá Hveragerði til að steypan þyldi frostið. Í boglaga vesturálmunni var Gildaskálinn, 80 manna veitingasalur sem varð frægur fyrir kalt borð á sunnudögum, en salurinn sjálfur tók um 330 manns. Haukur Morthens var þar fastagestur á sviðinu fyrstu árin og frá miðjum sjötta áratugnum léku innlendar og erlendar hljómsveitir á helgarböllum sem drógu að fólk af öllu Suðurlandi. Sjónvarpið og breyttar venjur fækkuðu gestum, Gildaskálinn var rifinn 1981 og eftir síðustu tilraun Ungmennafélags Selfoss var lokaballið haldið á gamlárskvöld 1985, þar sem Lótus kvaddi með Álfareiðinni; húsið var jafnað við jörðu 1986.
Strandgata, við höfnina, Hafnarfjörður · veitinga- og danshús · Í dag: Á lóðinni var síðar Bókasafn Hafnarfjarðar (2002–2026)
Skiphóll við Strandgötu var veitingastaður þar sem haldnir voru dansleikir og samkomur, og þar var Jazzvakning stofnuð. Danshljómsveitir léku þar frá síðari hluta sjöunda áratugarins – hljómsveit Rúts Hannessonar hóf þar margra mánaða törn haustið 1969 og Guðmundur Ingólfsson stýrði þar hljómsveit árið 1971 og djasssveit fyrir matargesti árið 1983. Frá 1975 ráku Birgir Pálsson matreiðslumeistari og Eygló Sigurliðadóttir staðinn, og síðar var honum skipt í skemmtistaðinn Snekkjuna og Skútuna, þar sem eldhúsið og kaffiterían voru. Snekkjan var seld árið 1982 og Skútan flutti í Dalshraun, en enn voru hljómsveitir auglýstar á Skiphóli 1984–85.
Fannborg 2, Kópavogur · Félagsheimili, kvikmyndahús og tónleikastaður · Í dag: Síðar voru þar bæjarskrifstofur og bæjarstjórnarsalur. Húsið var selt til uppbyggingar árið 2017 og niðurrif hófst í janúar 2026.
Félagsheimili Kópavogs var reist með stuðningi sex félaga í bænum og vígt árið 1959. Frá þeim tíma til 1984 var aðalsalurinn leikhús og kvikmyndahús bæjarins. Þar voru einnig spilakvöld, Rótarýfundir og fjöldi tónleika, og á seinni árum var húsið ein fyrsta miðstöð íslenskra pönkhljómsveita. Bókasafn Kópavogs flutti á efri hæðina árið 1964 og síðar var húsinu breytt í bæjarskrifstofur og, árið 2007, í bæjarstjórnarsal. Kópavogsbær seldi Fannborg 2, 4 og 6 árið 2017 fyrir rúman milljarð króna. Þegar verktakar hófu niðurrif í janúar 2026 án niðurrifsleyfis stöðvaði byggingarfulltrúi verkið samdægurs.
Vonarstræti 10, Reykjavík · danshús / veitingahús · Í dag: Oddfellowreglan á enn húsið og starfar þar
Oddfellowhúsið við Tjörnina, eitt fyrsta skýra dæmið um fúnkisstíl á Íslandi, teiknað af Þorleifi Eyjólfssyni, var vígt 1932 með veitingasal og dansgólfi á jarðhæð. Loftleiðir tóku salinn á leigu 1943 og ráku þar Tjarnarcafé, þar sem hljómsveitir Bjarna Böðvarssonar og Gunnars Ormslev og KK sextettinn léku og Elly Vilhjálms var uppgötvuð í söngprufu KK sumarið 1953. Ragnar Jónsson og Jón sonur hans tóku við 1964 og nefndu staðinn Tjarnarbúð, fyrst einkum fyrir veislur og kvöld Jazzklúbbs Reykjavíkur. Frá 1968 var þar opinn skemmtistaður með hljómsveitum á borð við Eik, Icecross og Pelican, þar til almennum dansleikjum lauk 1977 og staðnum var endanlega lokað sumarið 1979; síðust á sviðið var líklega HLH flokkurinn.
Laugavegur 89 (1944–57); Skipholt 19, corner of Nóatún (from 1959), Reykjavík · danshús / veitingastaður · Í dag: Í hornhúsinu við Skipholt 19 voru síðar Radíóbúðin og Ruby Tuesday; hverfiskaffihús og bókabúð (Bókasamlagið) opnaði þar árið 2021
Röðull opnaði á gamlárskvöld 1944 með áramótadansleik knattspyrnufélagsins Fram, við Laugaveg 89 gegnt Stjörnubíói; fyrsti eigandinn var Erlendur Erlendsson og staðurinn rúmaði um 300 manns á tveimur hæðum og í kjallara. Honum var lokað þar haustið 1957 og eftir hlé opnaði hann á horni Skipholts og Nóatúns, þar sem Helga Marteinsdóttir veitingakona, sem áður hafði rekið Vetrargarðinn í Tívolí, tók við rekstrinum sumarið 1959; hún keypti síðar staðinn ásamt tengdasyni sínum og rak hann í mörg ár, seldi miða og gætti salarins á peysufötum fram yfir sjötugt. Opið var sex kvöld í viku og þar léku hljómsveitir Árna Elfar, Magnúsar Ingimarssonar og Hrafns Pálssonar með söngvurum á borð við Hauk Morthens, Vilhjálm Vilhjálmsson og Þuríði Sigurðardóttur, og „Röðuls special“, brauðsneið með humri og rækjum, sló í gegn. Dyravörðurinn, glímukappinn Sigtryggur Sigurðsson, var svo þekktur að Þursaflokkurinn samdi um hann lagið „Sigtryggur vann“. Röðull lokaði í árslok 1976 og Radíóbúðin flutti inn, en gamlir fastagestir stofnuðu Röðulssamtökin árið 1990 til að hittast og rifja upp gamla tíma.
Snorrabraut 37 (upper floor of Austurbæjarbíó), Reykjavík · skemmtistaður · Í dag: Austurbæjarbíó stendur enn
Silfurtunglið opnaði árið 1955 í norðurhluta efri hæðar Austurbæjarbíós; Axel Magnússon og Sigurgeir Jónasson ráku það og nafnið var sótt í leikrit Halldórs Laxness frá 1954. Opið var sex kvöld í viku fyrir 150–200 gesti og í fyrstu léku þar danshljómsveitir – hljómsveit José Riba var fyrsta húshljómsveitin og síðan komu hljómsveitir Aage Lorange, Karls Jónatanssonar, Magnúsar Randrup og Finns Eydal. Á sjöunda áratugnum tóku bítlasveitir við, svo sem Fimm í fullu fjöri, Sóló, Pónik, Hljómar og Flowers, síðan hippasveitir á borð við Júdas, Mána og Óðmenn og loks ballhljómsveitir og diskótek. Staðurinn fékk vínveitingaleyfi árið 1960 og hávaðinn frá barnum olli árum saman kvörtunum nágranna í Norðurmýri. Haustið 1975 neitaði borgarráð að endurnýja leyfið og staðnum var lokað í október 1975; Snorrabær opnaði í sömu sölum í mars 1976.
Heimagata 4 (Tunga), Vestmannaeyjar · Hótel og matsala · Í dag: Undir hrauninu frá 1973
Tunga að Heimagötu 4 var reist árið 1913 af Jóhanni Sörensen og þar var fyrst Magnúsarbakarí. Efri hæðin varð Hótel Berg, sem heimildir nefna þegar árið 1931, og lengi vel var það eina hótelið í bænum, rekið af Jónu Jónsdóttur. Hótelið var helsti gististaður Eyjanna og vinsæll fundarstaður: Taflfélagið fundaði þar í september 1936 og stofnendur Sparisjóðsins komu þar saman. Ingvald Andersen tók við rekstrinum árið 1968 og rak hótelið fram að gosi. Í eldgosinu 1973 brann húsið og fór undir hraun, og til eru myndir af eigendunum að horfa á það hverfa.
Fríkirkjuvegur 7, Reykjavík · skemmtistaður · Í dag: Listasafn Íslands, sem opnaði í húsinu árið 1987
Glaumbær opnaði haustið 1961 í Herðubreið, gamla íshúsinu sem Thor Jensen lét reisa við Tjörnina, þegar Ragnar Þórðarson og Theódór Ólafsson tóku allt húsið á leigu og ráku þar veitingahús á daginn og skemmtistað á kvöldin; Sigurbjörn Eiríksson tók við rekstrinum árið 1963. Hljómsveit Jóns Páls Bjarnasonar lék þar fyrst, og á sjöunda áratugnum varð staðurinn heimavöllur bítla- og hippasveitanna – Hljóma, Óðmanna, Dúmbó og Steina og síðar Náttúru – og oft léku tvær hljómsveitir á tveimur hæðum sama kvöldið. Í júní 1970 birtust liðsmenn Led Zeppelin, sem voru í bænum vegna tónleika sinna í Reykjavík, á kveðjutónleikum Trúbrots fyrir Shady Owens og Karl Sighvatsson eftir að umboðsmaður Trúbrots bauð þeim. Söngleikurinn Hárið var sýndur þar árið 1971 og fáeinum dögum eftir að sýningum lauk, 4. desember 1971, brann viðarklædd innréttingin undir morgun eftir lokun og hljóðfæri Náttúru með. Tónlistarmenn og „Glaumbæjarkynslóðin“ börðust fyrir endurreisn í um tvö ár, en nágrannar önduðu léttar þegar húsið fór til Listasafns Íslands.
Hafnarstræti 73, Akureyri · Félagsmiðstöð, dans- og tónleikastaður · Í dag: Hótel Akureyri Dynheimar
Hafnarstræti 73 var reist árið 1923 fyrir Akureyrarbíó og árið 1945 keypti karlakórinn Geysir húsið og nefndi það Lón, en ári síðar fékk nýstofnaður Tónlistarskóli Akureyrar þar inni. Kórinn leigði bænum húsið árið 1971 og bærinn keypti það 1975. Undir nafninu Dynheimar varð það félagsmiðstöð bæjarins og í rúm þrjátíu ár tónleikastaður þar sem upprennandi hljómsveitir spiluðu og æfðu, auk dansleikja og diskóteka. Því tímabili lauk þegar félagsmiðstöðin flutti í Rósenborg. Leikfélag Akureyrar nýtti húsið síðar undir nafninu Rýmið, og nú er þar hótel sem enn ber nafnið Dynheimar.
Skólavörðustígur 6b, Reykjavík · danshús · Í dag: Upprunalega húsið var rifið 1984; félagið opnaði nýja Breiðfirðingabúð í Faxafeni um 1990
Breiðfirðingabúð, eða bara „Búðin“, opnaði vorið 1946 sem félagsheimili Breiðfirðingafélagsins – þá stærsta átthagafélags landsins með um 950 félaga – í gömlu húsgagnaverkstæði á baklóð Skólavörðustígs 6. Hún var leigð út fyrir dansleiki frá upphafi: frá 1945 lék hljómsveit Björns R. Einarssonar, fyrsta alíslenska djasshljómsveitin, bæði hér og í Listamannaskálanum, og síðan komu hljómsveit Svavars Gests, Tempó og Pónik, með gömlu dönsunum niðri og nýjustu poppsveitunum uppi. Frá 1958 rak Sigmar Pétursson veitingamaður húsið og bætti við peysufataböllum, bingói og bridskvöldum, og lifandi tónlist hélst flest kvöld vikunnar þótt starf félagsins dofnaði á sjöunda áratugnum. Félagið seldi eignina árið 1969 og þá lauk dansinum; frá 1970 til 1982 hýsti húsið Íslenska dýrasafnið, safn Kristjáns S. Jósefssonar, sem hélt þó Breiðfirðingabúðarnafninu. Húsið var rifið árið 1984 og um 1990 opnaði félagið nýja Breiðfirðingabúð í Faxafeni.
Corner of Vonarstræti and Templarasund (by Tjörnin, behind Alþingi), Reykjavík · danshús · Í dag: Bílastæði Alþingis
Árið 1887 fékk Reykjavíkurstúkan Eining hjá Góðtemplurum lóð við Tjörnina með því skilyrði að húsið yrði flutt ef Alþingi þyrfti á landinu að halda, og um haustið reistu þeir einlyft, bárujárnsklætt timburhús – Góðtemplarahúsið, sem allir kölluðu Gúttó og Templarasund dregur nafn sitt af. Salurinn tók um 300 manns og húsið var í raun ráðhús bæjarins, því bæjarstjórn Reykjavíkur fundaði þar frá 1903 til 1933; Fríkirkjusöfnuðurinn messaði þar til 1903 og leiksýningar voru haldnar þar áður en Iðnó reis. Dansleikirnir voru stranglega áfengislausir og sagt er að gestir hafi verið leitaðir í von um að finna smyglaðar flöskur. Tónlistarmenn á borð við Braga Hlíðberg, Jan Morávek, Skapta Ólafsson og José Riba léku þar og danslagakeppnir SKT, sem Freymóður Jóhannsson stóð fyrir, komu mörgum ástsælum íslenskum lögum á framfæri. Þegar nýrri samkomuhús risu hnignaði gamla húsinu, tilraun til að flytja það á Árbæjarsafn mistókst og það var rifið haustið 1968; á lóðinni er nú bílastæði Alþingis.
Kirkjustræti, beside Alþingishúsið (behind Kirkjustræti 12), Reykjavík · danshús / sýningarskáli · Í dag: Lóðin er hluti af svæði Alþingis; þjónustuskáli Alþingis (2002) stendur við Kirkjustræti 12
Listamannaskálann reisti Félag íslenskra myndlistarmanna á árunum 1942–43 eftir teikningu Gunnlaugs Halldórssonar arkitekts, á baklóðinni við gamla húsið Líkn í Kirkjustræti, alveg við hlið Alþingishússins. Hann átti að vera bráðabirgðasýningarsalur sem entist í um fimm ár, en þar voru líka haldnir tónleikar, stjórnmálafundir og dansleikir og rekin kaffitería. Frá 1945 lék hljómsveit Björns R. Einarssonar, fyrsta alíslenska djasshljómsveitin, bæði hér og í Breiðfirðingabúð, og dansleikir voru haldnir í nokkur ár um og eftir 1950. Vanræktar undirstöður urðu til þess að húsið skekktist fljótt og þakið lak illa; um 1960 var það orðið hrörlegur skúr og farið að ræða niðurrif. Eftir margra ára deilur var skálinn loks rifinn árið 1968 og nú stendur þjónustuskáli Alþingis úr gleri og stáli, tekinn í notkun 2002, við Kirkjustræti 12.
Krossmóar, Ytri-Njarðvík, Reykjanesbær · samkomu- og danshús · Í dag: Stuðlabergssteinn með koparskildi markar staðinn við Krossmóa
Krossinn í Ytri-Njarðvík var upphaflega reistur sem hersjúkrahús, og þaðan er nafnið líklega komið, en eftir stríð varð hann samkomuhús Njarðvíkinga. Kvenfélagið og ungmennafélagið ráku húsið og í um tvo áratugi var það samkomustaður alls Suðurnesjasvæðisins; yfirlögregluþjónninn rifjaði upp að einn vetrarmánuð hefðu verið haldin 18 böll, öll troðfull með um 400 gestum. Þar æfði ný hljómsveit, Hljómar, haustið 1963 og lék á sínum fyrsta almenna dansleik 5. október það ár – upphaf Keflavíkurbítsins. Krossinum var lokað þegar félagsheimilið Stapi opnaði í október 1965 og húsið var rifið 1979.
Sjálfstæðishúsið við Austurvöll1946–1963 · Nýtt nafn
Thorvaldsensstræti 2, Reykjavík · danshús / kabarett · Í dag: Endurbyggði danssalurinn opnaði á ný árið 2023 sem Sjálfstæðissalurinn
Framhúsið við Thorvaldsensstræti 2 reisti Helgi Helgason, smiður, tónskáld og frumkvöðull lúðrasveita, árið 1878 og þar var fyrst Kvennaskólinn í Reykjavík; Sjálfstæðisflokkurinn keypti húsið árið 1941 og byggði við það sal fyrir um 500 gesti, sem vígður var vorið 1946 með Lúðrasveit Reykjavíkur og Pétri Á. Jónssyni óperusöngvara. Þar var dansað öll kvöld nema „þurru“ miðvikudagana og húsið hafði vínveitingaleyfi, sem var fátítt á þeim tíma, svo mannfjöldinn fór gjarnan yfir Austurvöll þegar Hótel Borg lokaði snemma. Sjö manna hljómsveit Aage Lorange var húshljómsveit fyrstu átta árin og lék í hinum geysivinsælu kabarettum og revíum, og frá 1954 tóku við B.G. kvartett Björns R. Einarssonar og Gunnars Egilson og hljómsveitir Björns R. Einarssonar og Svavars Gests; Sveinn Ásgeirsson tók þar einnig upp útvarpsþætti. Þegar skemmtanavenjur breyttust dró úr aðsókn og eftir endurbætur árið 1962 var aðeins dansað um helgar. Árið 1963 auglýsti flokkurinn salinn til leigu og um haustið opnaði hann aftur sem Sigtún.
Tívolí amusement park, Vatnsmýri (south of Njarðargata), Reykjavík · danshús · Í dag: Húsið var rifið 1987; Hafskip ruddi lóðina undir vöruskemmur
Vetrargarðurinn var veitinga- og danshús skemmtigarðsins Tívolí, sem opnaði á framræstri mýri í Vatnsmýrinni sumarið 1946 – einnar hæðar hús með turni í miðju og glerframhlið sem sneri að tækjunum. Helga Marteinsdóttir veitingakona rak hann til 1959 og síðan Sigurbjörn Eiríksson, sem síðar var kenndur við Glaumbæ og Klúbbinn. Opnir dansleikir hófust árið 1951 og var hljómsveit Jans Morávek fyrsta húshljómsveitin, þá hljómsveitir Baldurs Kristjánssonar og Karls Jónatanssonar og síðar Plútó kvintettinn, hljómsveit Svavars Gests, Falcon og fleiri; fegurðarsamkeppnir og erlendir fimleikamenn og tónlistarmenn drógu að og árið 1956 var jafnvel reynt að halda sumardýragarð með ljónum og öpum. Staðurinn hafði aldrei vínveitingaleyfi, gestir smygluðu inn sínu eigin víni og ólætin og hávaðinn öfluðu honum misjafns orðspors og kvartana. Eftir 1956 dró úr aðsókn, gólfið seig ofan í mýrina og þegar tímabundið leyfi vegna hávaða rann út um áramótin 1962–63 var húsinu lokað og garðinum sumarið 1963; húsið stóð þó til 1987 og plata Stuðmanna, Tívolí, frá 1976 heldur minningunni á lofti.
Fríkirkjuvegur 7 (the Herðubreið ice house), Reykjavík · skemmtistaður · Í dag: Listasafn Íslands (sama hús og varð síðar Glaumbær)
Storkklúbburinn opnaði haustið 1960 í Herðubreið, gamla íshúsinu við Tjörnina sem Framsóknarflokkurinn hafði keypt um 1955 og tekið að leigja út, og ráku hann Þorsteinn Viggósson og Magnús Hannesson. Lúdó sextett, vinsælasta hljómsveit landsins á þeim tíma, var húshljómsveit í neðri salnum sem tók yfir 300 manns í sæti, en hljómsveit Finns Eydal lék í minni salnum uppi fyrir um hundrað gesti. Falcon og J.J. kvintett komu þar einnig fram, eigendurnir reyndu að fá erlenda skemmtikrafta til landsins og klúbburinn hélt djasskvöld og Fegurðarsamkeppni Íslands. Aðsóknin var dræm og blaðafréttir um vínveitingar til ungmenna og að gestum væri ýtt að barnum bættu ekki úr skák; klúbburinn varð gjaldþrota haustið 1961, um ári eftir opnun. Glaumbær opnaði í sömu sölum og varð mun frægari.
Laugavegur 11, Reykjavík · Kaffihús og bar (Adlon-bar) · Í dag: Húsið var friðað árið 2011. Veitingahúsið Ítalía var þar í um 30 ár áður en það flutti á Frakkastíg árið 2024.
Um 1950 opnuðu kaupmennirnir Silli og Valdi einn af Adlon-börum sínum á Laugavegi 11, en enginn notaði það nafn: staðurinn hét alltaf bara „Laugavegur 11“ eða „Ellefu“. Hann varð að stofu ungra skálda og menntamanna í Reykjavík, og meðal fastagesta voru Elías Mar, Thor Vilhjálmsson, Ásta Sigurðardóttir, Dagur Sigurðarson og Alfreð Flóki. Eldri höfundar á borð við Stein Steinarr og Þórberg Þórðarson litu þar líka inn, og þar var tekist á um atómskáldin yfir kaffibollum. Staðurinn var einnig einn af fáum þekktum samkomustöðum samkynhneigðra karla í bænum á þeim tíma. Barnum var lokað árið 1960, en veitingarekstur hefur fylgt húsinu stærstan hluta sögu þess, allt frá hinum alræmda White Star á fjórða áratugnum til veitingahússins Ítalíu.
Hrafnagil, Eyjafjarðarsveit, Eyjafjarðarsveit · Þinghús og samkomuhús sveitarinnar · Í dag: Leikskólinn Krummakot (frá 1998)
Þinghúsið á Hrafnagili var reist árið 1924 og tekið formlega í notkun í mars 1925, og varð fljótt miðpunktur félagslífsins í sveitinni sunnan Akureyrar. Þar voru haldnir hreppsnefndarfundir, en líka dansleikir, leiksýningar og hvers kyns samkomur. Árið 1956 hófst bygging nýs félagsheimilis, Laugarborgar, sem tók við hlutverkinu árið 1959. Gamla húsið varð þá skólahúsnæði í um fjóra áratugi og yngstu bekkir Hrafnagilsskóla voru þar til 1998. Síðan hefur leikskólinn Krummakot verið í húsinu.
Laugavegur 162 (top floor of the dairy building), Reykjavík · danshús · Í dag: Þjóðskjalasafn Íslands, sem hefur verið í húsinu síðan um miðjan níunda áratuginn
Þegar nýtt hús Mjólkursamsölunnar við Laugaveg reis árið 1945 varð efsta hæðin að danssal sem Guðmundur Kristjánsson rak fyrir hönd Samsölunnar, og næstu átta árin var hann einn vinsælasti dansstaður bæjarins. KK-sextettinn, líklega þekktasta hljómsveitin sem þar lék, kom þar fram skömmu eftir að hann var stofnaður haustið 1947, og hljómsveitir Steinþórs Steingrímssonar, Árna Ísleifssonar og Eyþórs Þorlákssonar og GO-kvintettinn léku þar einnig. Auk dansleikja voru þar haldin skákmót, fegurðarsamkeppnir og fundir. Áfengi var að jafnaði ekki selt – og þá aðeins í heilum og hálfum flöskum – svo gestir komu yfirleitt með sitt eigið. Dansinum lauk árið 1953 og síðan um miðjan níunda áratuginn hefur Þjóðskjalasafn Íslands verið í húsinu.
Hótel Borgarnes (the old timber hotel)1905–1953 · Brann
Borgarnes (Borgarholt), Borgarnes · hótel / danshús · Í dag: Nýtt steinsteypt Hótel Borgarnes var fullbúið 1955 og starfar enn
Tveir járnsmiðir hófu árið 1905 að reisa tveggja hæða gistihús úr timbri með stórum borðsal í Borgarnesi, og viðbygging 1908 gerði því kleift að hýsa um 30 gesti. Vigfús Guðmundsson keypti húsið 1920 og rak það sem Hótel Borgarnes ásamt konu sinni og bróður, og frá 1929 markaðssetti Daninn Hans Grönfeldt það fyrir Reykvíkinga í skemmtiferðir. Í áratugi voru haldin fjölsótt böll á hverju laugardagskvöldi þegar Suðurlandið kom siglandi frá Reykjavík, og á stríðsárunum blómstraði reksturinn með hermönnum. Hinn 23. september 1953 kviknaði í risinu og hótelið brann á um klukkustund svo að aðeins skorsteinninn stóð eftir; allir komust heilir út.
Hellisheiði, below Hellisskarð (old Suðurlandsvegur), Hellisheiði · gistihús við þjóðveginn · Í dag: Húsið var rifið sumarið 1977
Kolviðarhóll var hið fræga gistihús við gamla veginn yfir Hellisheiði; þar var fyrst reist sæluhús 1844 og eiginlegt gistihús 1877. Árið 1903 kom Valgerður Þórðardóttir fótgangandi í óveðri og réð sig sem ráðskonu; hún giftist eigandanum, Sigurði Daníelssyni, og saman héldu þau húsinu opnu dag og nótt og veittu ferðalöngum mat, drykk, hesta og fylgd. Árið 1929 tóku þau í notkun nýtt steinhús með 20 herbergjum, miðstöðvarhitun og eigin rafstöð, teiknað af Guðjóni Samúelssyni húsameistara og að mestu fjármagnað af hjónunum sjálfum. Valgerður rak staðinn ein eftir 1935, ÍR keypti hann 1938 og á stríðsárunum var hann vinsæll meðal breskra og bandarískra hermanna. Allri starfsemi lauk 1952 og húsið, sem þá var komið í niðurníðslu, var rifið 1977.
Vesturgata 2, corner of Reykjavíkurvegur/Hafnarfjarðarvegur, Hafnarfjörður · hótel / danshús · Í dag: Húsið er horfið (rifið 1970)
Húsið við Vesturgötu 2 reisti Ágúst Flygenring kaupmaður árið 1906 og það var þekkt fyrir turninn með laukþakinu; um 1928 keypti Guðrún Eiríksdóttir húsið og gerði það að litlu hóteli með um átta herbergjum og sal fyrir um 160 gesti, og nefndi það Björninn eftir fjallinu Þorbirni við Grindavík, heimabæ fyrsta hótelhaldarans. Það varð einn vinsælasti dansstaður Hafnarfjarðar, félög héldu þar böll sín og ungverski sellóleikarinn Vincent Farkas stjórnaði þar hljómsveit um miðjan fjórða áratuginn; tónlistarmenn á borð við Jónatan Ólafsson, Magnús Randrup og Vilhjálm Guðjónsson léku þar og eftir stríð Blástakkatríóið, Swingbandið og hljómsveit Árna Ísleifssonar. Svava Jónsdóttir keypti hótelið árið 1938 og síðan Ólafur Guðlaugsson, áður á Hótel Borg, sem rak það til loka. Breskir hermenn lögðu staðinn að mestu undir sig árið 1940 og þegar verst lét hélt Ólafur dansleiki eingöngu fyrir Íslendinga. Eftir stríð dró úr viðskiptunum og hótelinu var lokað um 1950; turninn var fjarlægður á sjöunda áratugnum þegar Reykjavíkurvegur var breikkaður og húsið var rifið árið 1970.
Vonarstræti, NW corner of Tjörnin, Reykjavík · danshús · Í dag: Ráðhús Reykjavíkur stendur á lóðinni
Sjómannafélagið Báran, eitt fyrsta verkalýðsfélag landsins, reisti sér samkomuhús við norðvesturhorn Tjarnarinnar árið 1899 og frá 1902 hét það Bárubúð. Húsið tók um 300 manns og varð fljótt einn helsti samkomustaður bæjarins fyrir fundi, tónleika og dansleiki; þar komu meðal annars fram kórar, Pétur Á. Jónsson óperusöngvari og hljómsveit Oscars Johansen. Á Alþingishátíðinni 1930 hljóðrituðu tæknimenn Columbia fjölda 78 snúninga platna í salnum og lofuðu hljómburðinn. Almennu skemmtanahaldi lauk eftir að KR keypti húsið 1929 og breski herinn tók það undir birgðageymslu 1940. KR fékk það aftur í niðurníðslu vorið 1945, bærinn keypti það og lét rífa um sumarið og lóðin var ætluð undir ráðhús.
Austurstræti 2 (corner of Aðalstræti), Reykjavík · hótel / veitingastaður · Í dag: Ingólfstorg
Johan Hallberg reisti stórhýsi á horni Aðalstrætis og Austurstrætis og hóf þar hótel- og veitingarekstur árið 1882; eftir viðbyggingar fékk það nafnið Hótel Ísland og skipti nokkrum sinnum um eigendur áður en Alfreð Rosenberg eignaðist það árið 1928. Í tvo áratugi var hótelið miðstöð tónlistarlífs í Reykjavík, þar sem hljómsveitir léku létta klassík síðdegis og danstónlist eða djass á kvöldin – þeirra á meðal austurríska Vínartríóið með Carl Billich, Josef Felzmann og Felix Czerny, sem ráðið var árið 1933, og spænska hljómsveitin sem kom José Riba til Íslands. Þegar Bretar hernámu landið árið 1940 voru austurrísku tónlistarmennirnir handteknir og íslenskir hljóðfæraleikarar á borð við Óskar Cortes, Þorvald Steingrímsson og Bjarna Böðvarsson tóku að mestu við. Eldur kom upp í geymslurisi aðfaranótt 3. febrúar 1944 og hótelið brann til grunna á um tveimur klukkustundum, en slökkviliðinu tókst að hindra að eldurinn bærist í timburhúsin í kring. Hóteltónlistin færðist yfir á Hótel Borg en ekki var byggt aftur á lóðinni: hún varð bílastæði sem kallað var Hallærisplanið og var árið 1993 sameinuð Ingólfstorgi.
Hafnarstræti 20, facing Lækjartorg, Reykjavík · hótel / danshús · Í dag: Húsið var rifið árið 1961
Húsið við Lækjartorg hafði frá 1889 verið verslunin Thomsens Magasín í eigu Thomsen-kaupmannanna; Guðmundur Kr. Guðmundsson keypti það árið 1923, gerði það upp og opnaði gistiheimili sem varð Hótel Hekla árið 1924. Herbergin voru uppi en í veitingasalnum niðri var dansað um helgar og leikin síðdegistónlist, og frá 1928 til 1930 léku þar húshljómsveitir undir stjórn Poul Bernburg og Karls Matthíassonar; Bandalag íslenskra listamanna var stofnað í húsinu árið 1928. Þegar Hótel Borg opnaði skammt frá árið 1930 með lifandi tónlist hætti Hekla að mestu að ráða hljómsveitir fram undir lok fjórða áratugarins. Í stríðinu varð hótelið athvarf breskra hermanna og missti ljómann, og hótelrekstri lauk líklega vorið 1942; bærinn keypti húsið á uppboði árið 1943. Síðar bjuggu þar verkamenn sem unnu við hitaveituna og þar voru skrifstofur borgarinnar, uns húsið var rifið árið 1961.
Mylnuhóll (corner of Kirkjuvegur and Vestmannabraut), Vestmannaeyjar · Góðtemplarahús: dansleikir, leiksýningar og bíó · Í dag: Samkomuhús Vestmannaeyja (Hvítasunnukirkjan) stendur á lóðinni
Góðtemplarahúsið á Mylnuhól var reist 1890–91 undir stjórn Sveins Jónssonar smiðs og voru keðjur grafnar niður við hornin svo að vindurinn lyfti því ekki af grunninum. Húsið stækkaði í áföngum og fékk veitingasal, forstofu og loks leiksvið með búningsherbergi. Eyjamenn sóttu þangað dansleiki, leiksýningar, tombólur og grímuböll, og frá árinu 1915 voru þar líka sýndar kvikmyndir. Þegar rafmagn kom í bæinn 1915 fékk Gúttó sérstaka línu ásamt símstöðinni og logaði því oft ljós þar þegar önnur hús voru myrk. Norskur karlakór frá Ósló söng þar árið 1924 og lengi var sagt að reimt væri í þessu sérkennilega gamla húsi. Það var rifið árið 1936 til að rýma fyrir nýju samkomuhúsi bæjarins.
Aðalstræti 12, Akureyri · hótel / kaffihús · Í dag: Breytt í íbúðarhús um 1920; húsið brann 1955
Á lóðinni stóð lengi Jensensbaukur, árum saman eini veitingastaðurinn á Akureyri, þar til Vigfús Sigfússon kaupmaður keypti hann 1898 og opnaði Hótel Akureyri. Eftir bruna í desember 1901 endurreisti hann hótelið sem tveggja hæða timburhús með turnum, fullgert 1908 og talið besta gistihús landsins á sínum tíma, með borðsal, vínkjallara og stórum sal fyrir sýningar og veislur. Eftir lát Vigfúsar 1916 tók Theodor Johnson húsið á leigu og rak þar kaffihús með lifandi tónlist á kvöldin. Hótelrekstri lauk 1919, húsinu var breytt í íbúðir og það brann til grunna 17. nóvember 1955.
Austurstræti 12, Reykjavík · Hótel, veitingahús og veislusalur · Í dag: Steinhús við Austurstræti; bruninn breytti byggingarsögu Reykjavíkur
Hótel Reykjavík reis árið 1905 og var eitt stærsta timburhús bæjarins. Þar ráku Einar og Margrét Zoëga hótel og veitingasölu sem var nýtískuleg á sinni tíð, með gaslýsingu, rennandi vatni og stórum, björtum veislusal. Þangað sótti betra fólk bæjarins í veislur og brúðkaup, og árið 1907 hélt Alþingi Friðriki konungi VIII. veislu í húsinu. Eftir að góðtemplarar keyptu Hótel Ísland árið 1906 var þetta um tíma eini staðurinn í Reykjavík með leyfi til vínsölu, allt þar til áfengisbannið gekk í gildi 1. janúar 1915. Aðfaranótt 25. apríl 1915, rétt eftir að brúðkaupsveislu lauk, kviknaði í hótelinu og eldurinn breiddist um miðbæinn svo að þrettán hús við Austurstræti og Hafnarstræti eyðilögðust. Bruninn mikli leiddi til nýrra brunavarnareglna og þess að timburhús viku fyrir steinhúsum í miðbænum.
Laugavegur 20b (first at Laugavegur 23), Reykjavík · Veitingahús með húshljómsveit · Í dag: Horfin; nafnið var síðar tekið upp af óskyldum veitingastað
Kristín Dalsted opnaði Fjallkonuna árið 1910 í tveggja hæða timburhúsi að Laugavegi 23, einu fyrsta eiginlega veitingahúsinu við aðalgötu bæjarins. Haustið 1915 flutti hún yfir götuna á Laugaveg 20b, þar sem salurinn rúmaði 200 gesti og fimmtán manns voru í vinnu. Fimm manna hljómsveit lék þar á hverju kvöldi frá klukkan níu til hálfellefu. Þegar hljóðfæraleikararnir tóku líka að spila í kjallaranum á Café Rosenberg varð Kristín svo gröm að hún lét sækja tvo hljóðfæraleikara frá Danmörku. Skuldirnar hlóðust upp á árum fyrri heimsstyrjaldar og hún neyddist til að selja reksturinn og húsið, en hélt þó áfram að reka aðra veitingastaði.
Strandgata 33, Oddeyri, Akureyri · hótel / veitingahús · Í dag: Tveggja hæða steinhús frá 1925 stendur á lóðinni
Ólafur Jónsson reisti Hótel Oddeyri við Strandgötu sumarið 1884 og bæjarbúar kölluðu timburhúsið fljótlega Ólafsbauk. Þar var seldur matur og drykkur, bjór og toddý þar á meðal, þar var billjarðborð og dansað við harmonikkuleik, og fyrsta verkamannafélag Akureyrar var stofnað þar 1897. Eftir lát Ólafs tók ekkja hans, Anna Tómasdóttir, við og stækkaði hótelið 1905 með nýjum álmum, útskurði og tveimur turnum svo það tók 60 gesti. Aðfaranótt 18. október 1908 barst eldur úr nærliggjandi verslun og bæði húsin brunnu á um tveimur klukkustundum; allir komust út.
Bæjarlind 4, Kópavogur · Sportbar · Í dag: Sportbar undir nafninu Players Kópavogi er nú skráður í Búðakór 1, við Kórinn.
Players var sportbar í Bæjarlind 4, í næsta húsi við Spot í Lindahverfinu í Kópavogi. Árið 2010 lýsti Reykjavík Grapevine honum sem klassískum sportbar með fjölda skjáa sem sýndu stórleikina, pool-borðum og bjór, og þar voru líka haldnir tónleikar. Ásamt Spot gerði hann þetta horn gegnt Smáralind að áfangastað fyrir kvöldin í Kópavogi.
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
+28
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
+6
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
🗺 Opna kort
